Communicatie en conflict

Geplaatst op 27 mei, 2009 

Via Twitter kwam ik op het spoor van Alan Sharland wiens werk prima aansluit bij het gedachtegoed van Geweldloze Communicatie.

Een aanrader is zijn e-book ‘Contemplations on Communication and Conflict’. Vooral het hoofdstuk over lichaamstaal raakte me omdat het ‘lezen’ van lichaamstaal gepaard gaat met een heleboel aannames, interpretaties en oordelen. Ik schreef Alan hierover:

Especially the article on body language touched me. I felt relieved reading your point of view on body language. It helps me to let go of  perfectionism, both listening, being present in the moment, and also reading and scanning the other persons body language and also mastering my own body language is indeed ‘a hell of a job’.

Om een indruk te geven hier de inhoudsopgave van het e-book:

1.  Conflict Resolution in the Bird World (….or how to find a win/win solution with someone who seems to be a bully.)
2. Tolerance Can Be Overrated (….or why conflict avoidance, under the guise of tolerance, can be a dangerous thing.)
3. My body language, my tone of voice, the colours I’m wearing…. They don’t mean a thing. (….or why, when we treat ‘non-verbal communication’ such as ‘body language’ as if it is a science, it leads to disconnection between us.)
4. Trouble on the Tube (…or why standing up for someone and ’taking sides’ can be one of the main causes of the escalation of conflict)
5.Would you rather be right or happy? (…..or why responding to a personal conflict as if it is a competition can be a challenge but it won’t bring us happiness)
6. Denial is not a river in Egypt!*(…or why responding to a conflict by trying to avoid it or pretending it doesn’t exist doesn’t work)
7. 3 Cheers For Conflict! (…or how, if we can accept conflict as inevitable, we can step back and see it as an opportunity for Learning, Connection and Insight)

Bewaard onder Communicatie | Reageer

Tags: , ,

Geweldloze Communicatie niet aardig?

Geplaatst op 25 mei, 2009 

In ‘Geweldloze Communicatie niet spontaan?‘ schreef ik over een bezwaar dat ik wel eens hoor dat Geweldloze Communicatie niet spontaan is. Er is nog een ander bezwaar dat ik ook regelmatig hoor, namelijk dat Geweldloze Communicatie niet aardig is.

Hoewel mededogen de smeerolie is van de Geweldloze Communicatie, kan Geweldloze Communicatie in bepaalde situaties confronterend zijn. Het kan iemand confronteren met de effecten van zijn of haar gedrag, met de effecten van wat hij of zij zegt.

Het model van Geweldloze Communicatie is bij uitstek geschikt om iemand terug te geven wat de effecten zijn van wat hij of zij doet of zegt. Zie bijvoorbeeld het artikel ‘Doe eens onaardig‘.

Sommige mensen denken dat het juist geweldloos is als je alles wat een ander doet of zegt altijd maar als een spons absorbeert. Niets is minder waar! Door alles maar te sponsen doe je jezelf geweld aan en je ontneemt de ander de kans iets te leren over de effecten van zijn of haar gedrag en communicatie.

Geweldloze Communicatie is ook bij uitstek geschikt om onderscheid te maken tussen mijn en dijn. Wat is van jou en wat is van mij? Wat zijn jouw verantwoordelijkheden en wat zijn de mijne?  Jij zorgt voor wat van jou is en ik voor wat van mij is.

Als iemand altijd van je gewend is dat je zijn of haar problemen lekker absorbeert, en je geeft op een dag via het model van Geweldloze Communicatie terug wat de situatie met je doet, dan kan het gebeuren dat je te horen krijgt dat wat je zegt niet aardig is. Beschouw het maar als een compliment!

Dus het bezwaar dat Geweldloze Communicatie niet aardig is, daar kan ik wel in meegaan. Want onder het mom van aardig zijn doen we onszelf en ook de ander regelmatig geweld aan.

Bewaard onder Communicatie, Mening | Reageer

Tags:

In de supermarkt

Geplaatst op 15 mei, 2009 

De supermarkt is een geweldige plaats om te de basisbeginselen van de Geweldloze Communicatie te leren herkennen. Deze week hoorde ik een vader het volgende zeggen tegen zijn dochter die haar schoenen had uitgetrokken in de supermarkt:

Vader: Trek je schoenen aan!
(Even wachten…)
Vader: Trek je schoenen aan!
(Even wachten…)
Vader: Moet ik het soms drie keer vragen?

De vraag is (je kunt er geen prijs mee winnen): wat was nou de vraag die deze vader zijn dochter stelde? Ik heb in ieder geval geen vraag gehoord, wel een opdracht/eis.

Hoewel het model van Geweldloze Communicatie eenvoudig is zijn er een aantal valkuilen. Zoals het vermengen van het verzoek met een opdracht of eis. Nu ligt het er in het voorbeeld natuurlijk dik bovenop dat hier geen sprake is van een verzoek. Soms merk je pas dat het ‘verzoek’ eigenlijk een eis was als je niet doet wat die ander vraagt. Soms is een vraag of verzoek een netjes ingepakte eis.

Lees ook: Hoezo nee? en Straffeloos ‘nee’ zeggen

Bewaard onder Communicatie | Reageer

Tags: ,

Geweldloze Communicatie niet spontaan?

Geplaatst op 13 mei, 2009 

Regelmatig hoor ik dat Geweldloze Communicatie niet spontaan is, dat als je communiceert volgens het model van Geweldloze Communicatie, dit geen of nauwelijks ruimte biedt voor spontaniteit. Hmmmm?

Spontaan betekent volgens de online Van Dale: zonder dwang, uit eigen beweging.

Je kunt het idee, de aanname of overtuiging hebben dat je ‘moet’ communiceren volgens het model van Geweldloze Communicatie. Bijvoorbeeld omdat je zojuist een training hebt gevolgd en jezelf oplegt dat je het geleerde meteen in de praktijk ‘moet’ toepassen. Of omdat je partner of een vriend(in) volgens dit model communiceert en jij jezelf oplegt dat je dit ook ‘moet’ doen.

Zodra je het idee hebt dat je iets ‘moet’ (van een ander of van jezelf) creëer je ruimtegebrek en dat voelt als bijvoorbeeld weerstand of irritatie. Je kunt dan gemakkelijk denken dat je die weerstand of irritatie ervaart omdat je niet meer spontaan kunt communiceren. Het oordeel ‘ik kan door Geweldloze Communicatie niet spontaan zijn’ kan wel eens een oordeel zijn dat wijst in de richting van de onderliggende behoefte aan ruimte. Ruimte die je jezelf hebt ontnomen door iets te ‘moeten’, door jezelf een ‘verplichting’ op te leggen.

Je kunt ook het idee hebben dat Geweldloze Communicatie niet spontaan is omdat het gaat over het volgen van regeltjes. Regeltjes in de zin van het herkennen van de verschillende stappen van het model en het herkennen van de verschillende valkuilen (onderscheid tussen waarneming en interpretatie/oordeel, onderscheid tussen gevoelens en quasi gevoelens, onderscheid tussen behoeften en strategieën, onderscheid tussen een verzoek en een eis).

We vergeten vaak dat de manier waarop we al jaren communiceren ook is aangeleerd aan de hand van een heleboel regeltjes. Regeltjes die we op school hebben geleerd en die we ons hele leven al zo vaak hebben toegepast dat we ons er niet eens bewust zijn dat we dit doen.

Om een taal te kunnen gebruiken is een woordenschat nodig, kennis van de schrijfwijze, uitspraak en betekenis van de woorden. Er is ook grammatica nodig. Allemaal regeltjes die we ooit hebben geleerd maar die we niet meer herkennen als regeltjes. En omdat we deze regeltjes op de automatische piloot kunnen toepassen noemen we dat soms spontaan communiceren.

Het is met Geweldloze Communicatie net als bij het leren van een vreemde taal of leren autorijden. In het begin voelt het onwennig, ongemakkelijk en frustrerend. Als je iets nieuws gaat leren ben je in het begin onbewust onbekwaam, daarna bewust onbekwaam, vervolgens bewust bekwaam en ten slotte onbewust bekwaam.

Als je naast de manier waarop je altijd communiceert en waarin je onbewust bekwaam bent, een andere manier van communiceren leert waarin je in het begin bewust onbekwaam bent, dan liggen de oordelen als het ware om de hoek op je te wachten. Oordelen over jezelf (‘Ik kan het niet’) of over Geweldloze Communicatie (‘Het is niet spontaan, het is niks voor mij’). Misschien wijzen deze oordelen in de richting van je behoefte aan leren of je behoefte aan vertrouwen.

Geweldloze Communicatie vraagt om bewustzijn, om aanwezig zijn in het hier en nu, om eigen verantwoordelijkheid voor wat er in je leeft en speelt en hoe je dat communiceert met jezelf en de ander.

En daar ligt naar mijn idee een wezenlijk verschil met hoe we gewend zijn te communiceren.

We zijn gewend en ermee vertrouwd om eruit te flappen wat we denken en noemen dat spontaniteit. Handelen zonder dwang en vanuit eigen beweging EN vanuit bewustzijn kan ik spontaan noemen. Is het bewustzijn er niet, dan klinkt spontaniteit voor mij eerder als impulsiviteit. Wil je jouw ‘communicatieshow’ laten runnen vanuit bewustzijn of vanuit impulsen? In het eerste geval bedien jij de knoppen. In het tweede geval geef je de bediening van de knoppen uit handen.

Uiteindelijk kun je ook Geweldloze Communicatie inzetten zonder dwang en uit eigen beweging. Spontaan dus. Maar wel vanuit bewustzijn. En hoewel in het begin de ‘regeltjes’ een handig hulpmiddel zijn en de communicatie misschien wat klinkt als een trucje, wordt Geweldloze Communicatie na verloop van tijd een manier van leven die aansluit op jouw authenticiteit en die net zo goed past als je favoriete spijkerbroek.

Vanuit bewustzijn kun je ook kiezen wanneer je het model van Geweldloze Communicatie expliciet inzet en wanneer niet. Want je kunt bij de bakker natuurlijk gerust een half volkoren vragen zonder te benoemen hoe je je voelt en wat je behoefte is.

Bewaard onder Communicatie, Mening | 1 Comment

Tags: , , , ,

Hoezo nee?

Geplaatst op 5 mei, 2009 

Gisteren schreef ik over ‘Straffeloos nee zeggen‘. Ik wil nog even inzoomen op het ‘nee’ zeggen.

Herken je de situatie dat de ander je wat vraagt en jij nee zegt, dat de ander dan meteen vraagt naar het waarom? Hoezo nee? HOEZO NEE?

Als je nee zegt ‘moet’ je toch ten minste een voor de ander acceptabele reden opgeven. Zo niet, dan kans op straf. ‘Straffen’ gebeurt in alle soorten van relaties: werkrelaties, familierelaties, vriendschapsrelaties en liefdesrelaties. Misschien denk je dat je nooit gestraft wordt maar ook genegeerd worden of de ‘cold shoulder treatment’ zijn vormen van straf. Althans, ik ervaar het soms als vormen van straf. Rationeel weet ik dat het gedrag van de ander niets met mij te maken heeft, toch laat ik me er soms door raken. Hoe meer ik in het hier en nu ben, hoe beter ik ‘mijn en dijn’ van elkaar kan scheiden.

Wat je kunt doen is na het ‘nee’ zeggen even checken bij de ander, de verbinding maken, door te vragen: ‘Hoe is het voor jou dit nee te horen?’ En dan achter het antwoord van de ander proberen te herkennen en erkennen wat er leeft en speelt. ‘Goh, voel je je verdrietig omdat je je er helemaal op had verheugd om samen naar de film te gaan? Dat kan ik me voorstellen’.

Of, als de ander je bijvoorbeeld vraagt mee te gaan naar de film, erkenning uitspreken voor de uitnodiging.  ‘Dank je wel dat je me uitnodigt, onze vriendschap betekent veel voor me. Ik voel me nu moe en wil vanavond op tijd naar bed. Ik ga niet met je mee naar de film. Hoe is dit voor jou?’

Bewaard onder Communicatie | 1 Comment

Tags: ,

Respect en erkenning

Geplaatst op 2 mei, 2009 

Vorige week waren mijn partner en ik bij de Praxis om een traphekje uit te zoeken. De veiligheid was haar inbreng in de keuze en de eenvoud van bevestiging was mijn inbreng. Op zoek dus naar een traphekje dat beide kwaliteiten bezit.

Binnen no time hadden we onenigheid over de werking van een bepaald type traphekje. We hadden het traphekje van alle kanten bekeken en ook de afbeelding op de verpakking en interpreteerden de werking verschillend.

So what? Inderdaad: So What? Maar vorige week reageerde ik daar toch anders op. Ik voelde me geïrriteerd. Irritatie met de potentie uit te groeien naar boosheid. Om een traphekje….

Mijn irritatie ging natuurlijk niet over dat traphekje. Op weg naar huis kon ik nog zeggen dat ik behoefte had aan respect en erkenning voor mijn mening. Respect en erkenning, twee voor mij herkenbare behoeften.

En waar moet die invulling van deze behoeften dan vandaan komen? Van die ander? Nee dus! Het is nodig dat die invulling in eerste instantie uit mijzelf komt. En dat was wat er naar mijn idee gebeurde in de Praxis. Als ik mijn eigen idee over hoe een traphekje werkt werkelijk respecteer en erken, kan het dan gebeuren dat ik me geïrriteerd voel als iemand anders het niet met me eens is en een andere kijk heeft? Nee, ik denk van niet.

Ik voelde me geïrriteerd omdat ik de mening van de ander belangrijker maakte dan die van mijzelf. Ik was, naar mijn idee, zeker over mijn kijk op de werking van het traphekje en toch liet ik me raken door die andere mening.

Irritatie en boosheid zijn voor mij signalen dat ik behoefte heb aan respect en erkenning. Signalen ook dat ik iets wat een ander doet, denkt of zegt belangrijker en groter maak dan  wat ik doe, denk of zeg. Signalen dat ik mijn eigen kracht uit handen geef omdat ik mijzelf identificeer met wat ik doe, denk of zeg. Signalen dat ik mijzelf niet in die mate respecteer en erken zoals ik dat graag wil.

In zijn blogpost ‘The mirror game’ zegt Chris Brogan het als volgt:

Listening to people’s opinions is a tricky thing. One reason we fall into low self-esteem is by paying more attention to what others say about us versus being guided from within.

 

En zo heeft dat ene traphekje, dat we overigens wel hebben gekocht, een nuttige rol vervuld.

Bewaard onder Communicatie, Persoonlijk | Reageer

Tags: , , ,

Vergeven en vergeten, of niet?

Geplaatst op 13 april, 2009 

Op de blog van Paulo Coelho las ik een stukje dat een mooie aanvulling is op wat ik eerder schreef in ‘Vergeven, mededogen en loslaten‘

In zijn artikeltje ‘Forgiving and forgetting‘ schrijft hij:

‘People who tend to be seen as good – usually forgive and forget. But I don’t think that this is a question of being good or evil – I think the point is about being just. So maybe the tendency to forgive and forget those that have hurt us is not necessarily a good thing. Because if we don’t do anything to people that hurt us – they will probably continue on hurting others.’

Als er pijn is, verdriet of  boosheid, mede als gevolg van het gedrag van een ander, dan denk ik dat het nuttig kan zijn de ander te confronteren met de consequenties van zijn/haar gedrag. En ik denk ook dat dit kan bijdragen aan het leer- en groepiroces van alle betrokkenen.

Het model van geweldloze communicatie kan hierbij waardevol zijn omdat het helpt om datgene wat er is gebeurd respectvol te communiceren en zonder oordelen. Sommige mensen denken dat het toepassen van het model van gewelldoze communicatie maar soft is. Niets is minder waar want het legt consequenties en verantwoordelijkheden precies daar waar ze thuishoren en dit kan als zeer confronterend worden ervaren.

De de ander confronteren met de consequenties van wat hij/zij heeft gedaan kan ook helpen een stapje verder te zetten in het accepteren van wat er is gebeurd en in het loslaten ervan.

.

Bewaard onder Citaten, Communicatie | 2 Comments

Tags: , ,

Goed en slecht gevoel

Geplaatst op 8 april, 2009 

Als je je op dit moment ‘goed’ voelt heb ik ‘slecht’ nieuws voor je want een ‘goed’ gevoel bestaat niet. En als je je nu ‘slecht’ voelt heb ik ‘goed’ nieuws voor je want ook een ‘slecht’ gevoel bestaat niet.

 In ons dagelijks taalgebruik zeggen we wel dat we ons goed voelen of slecht, maar daarmee drukken we geen gevoel uit. We drukken er een oordeel mee uit over ons gevoel, een zwart/wit oordeel.

Gevoelens als angst of boosheid noemen we wel eens een slecht gevoel en blijdschap een goed gevoel. Maar deze gevoelens zijn niet slecht. Ze zijn ook niet goed. Het zijn gewoon gevoelens.

 Gevoelens hebben een belangrijke signaalfunctie en geven aan wat onze behoeften zijn en of ze vervuld of onvervuld zijn. Blijdschap kan wijzen op een bevredigde behoefte (we krijgen bijvoorbeeld de hulp en ondersteuning die we nodig hebben bij het oplossen van een probleem) en boosheid kan wijzen op een onbevredigde behoefte (we krijgen bijvoorbeeld niet de erkenning die we nodig hebben voor het werk dat we hebben gedaan).

 Gevoelens kunnen daarom aanzetten tot actie, tot het in beweging komen om voor onze behoeften te zorgen. Om onze eigen verantwoordelijkheid te nemen voor wat we nodig hebben.

Ook in zinnen als: ‘Ik heb het gevoel dat….’ wordt geen gevoel uitgedrukt. ‘Ik heb het gevoel dat je me in de steek laat’ drukt geen gevoel uit maar een oordeel. ‘Ik voel me eenzaam omdat ik behoefte heb aan contact’ drukt wel een gevoel uit en een behoefte en is vrij van oordelen.

Bewaard onder Communicatie | 1 Comment

Tags: , ,

← Vorige pagina — Volgende pagina →