Geen schuld, wel verantwoordelijk
Geplaatst op 1 april, 2010
In deze blogpost wil ik graag een comment in the picture zetten dat bijzonder van toepassing is op de serie artikelen ‘Hoe kom ik van codependency af?’. In zijn reactie op het derde deel uit deze serie schreef Marco Raaphorst het volgende:
We leren onze kinderen dat als je iets van een ander stukmaakt jij het zelf weer moet repareren, maar die vlieger gaat niet altijd op. Zit je het toch weer zelf te doen. Nou, dan kun je er maar het beste een beetje bij gaan fluiten of zo.
Wat zit hier een hoop waarheid in, niet alleen voor mensen die hun emotionele codependency wonden willen helen, maar voor iedereen die iets te repareren heeft dat hij/zij niet zelf stuk heeft gemaakt.
Als je door een niet oplettende automobilist van je fiets wordt gereden en je breekt daarbij een been, dan heb je geen enkele schuld aan het ongeval of aan het gebroken been. Je draagt echter wel de verantwoordelijkheid voor het herstel van je been en de revalidatie en dat kan soms best hard werken zijn aan iets waar je geen enkele schuld aan hebt.
Zo is het met heling van codependency ook: je hebt geen enkele schuld aan het ontstaan ervan maar hebt wel de verantwoordelijkheid voor de heling en het herstel. En ook dat kan soms hard werken zijn, emotioneel werk gaat je niet in de koude kleren zitten.
Als dat op momenten gevoelens van boosheid en woede oproept omdat jij al dat werk moet doen terwijl je aan het ontstaan ervan geen enkele schuld hebt, dan is dat heel normaal. Het is zelfs heel gezond om die gevoelens te voelen en het voelen van al die boosheid en woede zal het helingsproces zeker ten goede komen.
Een helingsproces heeft veel weg van een rouwproces dat volgens Elisabeth Kübler-Ross uit een aantal fasen bestaat: ontkenning, boosheid, onderhandelen en vechten, depressie en uiteindelijk aanvaarding. Boosheid is een normaal onderdeel van het rouwproces en ook van het helingsproces.
In de serie ‘Hoe kom ik van codependency af?’ verschenen tot nu toe drie delen:
Credits: deze blogpost heb ik te danken aan Marco Raaphorst. Marco blogt op http://marcoraaphorst.nl/
Bewaard onder Codependency | 2 Comments
Tags: boosheid, codependency, eigen verantwoordelijkheid, heling, Marco Raaphorst, rouwen
Vraag en antwoord: hoe kom ik van codependency af? (3)
Geplaatst op 30 maart, 2010
Dit artikel is een vervolg op de lezersvraag: ‘Hoe kom ik van codependency af?’ In het derde deel van deze lezersvraag: onderwijs jezelf, ga lezen en leren over codependency.
Het helingsproces is geen intellectueel proces. Je kunt alles over codependency weten en tegelijkertijd reageren op dagelijkse situaties vanuit emotionele wonden. Leren over codependency is geen vervanger voor het emotionele proces maar kan dat proces wel ondersteunen.
Het helingsproces houdt ook in het veranderen en verruimen van je perspectieven op jezelf, relaties, het leven, spiritualiteit en eigenlijk alles. Lezen en leren kan daarbij behulpzaam zijn. Deel van het helingsproces is ook jezelf omringen met mensen en informatie die je tot steun zijn.
Zoek naar websites en boeken waar je de informatie en ondersteuning vindt die jij nodig hebt. Heb je meer met boeken over spiritualiteit of persoonlijke ontwikkeling? Prima, lees dat dan want het gaat erom dat het jouw keuzes zijn.
Melody Beattie en Robert Burney zijn mijn favoriete schrijvers. Het zijn echte ervaringsdeskundigen waardoor wat ze schrijven herkenbaar is en tegelijkertijd zo liefdevol en ondersteunend bij het helingsproces.
Melody Beattie heeft talloze boeken geschreven over codependency en over leren voor jezelf zorgen. Hier een aantal van haar titels:
- Codependent no more (In het Nederlands vertaald: Leef je eigen leven)
- Beyond codependency
- Codependent’s guide to the twelve steps
- Stop being mean to yourself
- The grief club
- The new codependency
- Language of letting go
- More language of letting go
Vooral ‘Language of letting go’ en ‘More language of letting go’ zijn fijne boekjes vol korte verhaaltjes voor meditatie of zelfreflectie. Als je elke dag begint met zo’n verhaaltje, dan heb je al een dosis ‘zorg voor jezelf’ binnen voor de dag begint.
Je vindt Melody Beattie op Internet op http://melodybeattie.com/
Robert Burney schrijft vooral op Internet, zijn websites bevatten een overvloed aan artikelen over codependency, heling van het innerlijke kind, spiritueel geloof, metafysica, relaties en alcoholisme. Hij schreef ook een boek: The dance of wounded souls.
Hier een overzicht van zijn websites:
Deze Joy2MeU website is zodanig uitgebreid dat Robert een aantal aparte websites heeft gecreëerd voor specifieke thema’s:
- http://www.robertburneylive.com/
- http://www.woundedsouls.com/ (via deze website kun je zijn boek bestellen)
- http://www.twelvestepmiracle.com/
- http://www.abundantspirituality.com/
- http://healyourinnerchild.com/
- http://www.healthyromanticrelationships.com/
- http://www.newagedawned.com/
- http://codependencerecovery.com/
Lees ook deel 1 en 2 van ‘Hoe kom ik van codependency af?’
Bewaard onder Codependency, Vraag en antwoord | 3 Comments
Tags: codependency, Melody Beattie, Robert Burney, zelfhulp
Vraag en antwoord: hoe kom ik van codependency af? (2)
Geplaatst op 18 maart, 2010
Dit artikel is een vervolg op de lezersvraag: ‘Hoe kom ik af van Codependency’.
In deel 1 noemde ik het 12 stappen programma. In dit deel wil ik als suggestie geven: ‘Spiegelogie’. Ook nu weer geldt: kies en voel steeds zelf wat voor jou werkt.
Spiegelogie
In Nederland is verhalenverteller Willem de Ridder de grondlegger van spiegelogie en de vele fanclubs die overal in het land bestaan. Hier een interview met Willem waarin hij vertelt over spiegelogie:
Het 12 stappen programma, de aangepaste versie ervan voor codependency, is een programma dat specifiek en direct is afgestemd op heling van codependency. Voor Spiegelogie geldt dit niet. Desondanks kan spiegelogie en in het bijzonder het regelmatig bijwonen van de spiegelogie fanclubs helpen bij de heling van codependency. Het draagt zonder meer bij aan het leren voelen en accepteren van je gevoelens en het stapje voor stapje herkennen en erkennen van je eigen kracht.
Een spiegelogie fanclub is een bijeenkomst waarbij de deelnemers een vast programma volgen. Tijdens de bijeenkomst steunt iedereen jou in je kracht en bij het voelen van je gevoelens. Jij bent er als het ware de ster en de anderen zijn jouw fans die jou steunen. Andersom ben jij ook weer fan van de andere deelnemers. Iedereen is er ster en fan tegelijk.
Het fanclub programma bestaat uit een aantal vaste onderdelen zoals:
- De gevoelservaring. De leider van de fanclub leest een korte tekst voor terwijl iedereen de ogen sluit en alle aandacht richt op zijn/haar lichaam, op het voelen.
- Individuele doelen. Elke deelnemer spreekt hardop zijn/haar doel uit op een manier alsof het al is bereikt (positieve affirmatie). Bijvoorbeeld: ik hou van mijzelf (in plaats van: ik wil van mijzelf houden). Telkens als een deelnemer zijn/haar doel heeft uitgesproken, spreken de andere aanwezigen een steunbetuiging uit waarin ze degene die het doel heeft uitgesproken helemaal steunen in zijn/haar doel en kracht. Die steun kun je ook echt voelen.
- Behaalde successen. Elke deelnemer spreekt kort een succes uit dat hij/zij heeft behaald. Het maakt niet uit hoe groot of klein het succes is of wat voor succes het is. Na het uitspreken van het succes applaudisseren en juichen de andere deelnemers over het behaalde succes.
- Dankbaarheid. Een kort moment om in stilte dankbaarheid te voelen en te ervaren.
- De PR oefening. PR staat voor positieve of prettige reflectie. Tijdens deze oefening zeg je tegen een deelnemer: ‘De prettige eigenschappen die ik in jou zie en die jij naar mij terugspiegelt zijn….’ En dan noem je in het kort iets of een paar dingen die je in de ander waardeert. Het leuke van spiegelogie is dat je alle complimenten die je een ander geeft, ook aan jezelf geeft want de ander fungeert als spiegel voor jou. Wat je in de ander ziet gaat over jou. Andersom spreken de deelnemers één voor één uit welke prettige of positieve eigenschappen jij naar hen terug spiegelt en dat voelt heerlijk.
De complete handleiding van het spiegelogie fanclubspel vind je hier: fanclubboekje
Bewaard onder Codependency, Vraag en antwoord | 7 Comments
Tags: codependency, gevoelens, kracht, spiegelogie, Willem de Ridder, zelfhulp
Vraag en antwoord: hoe kom ik van codependency af?
Geplaatst op 16 maart, 2010
In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag hoe je van codependency af komt.
Het is met codependency net als met een ui: je pelt er een laag af en komt tot de ontdekking dat er nog een andere laag onder zit. Met een ui ben je op een gegeven moment uitgepeld maar met codependency niet: je ontdekt steeds weer nieuwe lagen. Dus als je begint met als doel er helemaal vanaf te komen, creëer je een teleurstelling. Als je doel is om elke dag één of meerdere stapjes zetten om de kwaliteit van je leven te verbeteren, dan zijn er allerlei gereedschappen die je daarbij kunnen helpen.
Wat voor de één werkt, hoeft niet voor de ander te werken. Zoek vooral zelf en voel wat voor jou werkt. Ik ga hier kort in op het twaalf stappen programma. Het is niet mijn bedoeling het hele twaalf stappen programma te beschrijven, wel om het onder de aandacht te brengen als krachtig spiritueel gereedschap om je eigen leven te leven in plaats van je te laten leven door codependency.
Behalve dit twaalf stappen programma zijn er nog veel meer dingen die je kunt doen. Wellicht dat ik daar in een andere blogpost op in ga.
Het twaalf stappen programma
Het twaalf stappen programma is een spiritueel programma dat onder andere met veel succes door de AA wordt gebruikt.
In de eerste stap erkent iemand met alcoholisme dat hij/zij machteloos is over alcohol. In de aangepaste versie van het twaalf stappen programma voor mensen met codependency, erken je dat je machteloos bent over anderen. Je erkent machteloosheid over je probleem en dat wat je altijd hebt gedaan niet werkt voor jou. Je legt het probleem in de handen van God.
Dat betekent niet dat je daarna lekker lui achterover kunt leunen. Integendeel, de twaalf stappen vragen dat je ermee aan het werk gaat. Jij doet wat jij kunt, de twaalf stappen, en je vertrouwt erop, of leert erop te vertrouwen, dat God het zijne doet.
Zo vraagt stap 4 dat je een zelfinventarisatie maakt zoals van je gedrag en overtuigingen. Stap 8 vraagt onder andere dat je een lijst maakt van alle mensen die je hebt beschadigd en in stap 9 ga je het met die mensen, daar waar mogelijk, weer goed maken. Dit betekent dat je eigen verantwoordelijkheid neemt voor wat je hebt gedaan naar jezelf toe en naar anderen en dat je dit daar waar mogelijk herstelt.
Je kunt het twaalf stappen programma blijven gebruiken en telkens als het nodig is terug grijpen naar één of meerdere stappen.
Het twaalf stappen programma betekent dat je die dingen gaat veranderen die je kunt veranderen (jezelf) en dat je daar eigen verantwoordelijkheid voor neemt. En ook dat je al die dingen die je niet kunt veranderen (andere mensen) loslaat en toevertrouwt aan de zorg van God.
Tijdens het werken met de twaalf stappen kun je tot confronterende inzichten komen over hoe je jezelf behandelt, hoe je over jezelf denkt en hoe je anderen behandelt. Dit kan allerlei gevoelens oproepen waar je in het begin misschien voor terugschrikt. Het is heel gezond om al die gevoelens te voelen en om te rouwen over wat je ontdekt. Van het werkelijke voelen gaat een helende werking uit ook al is dat, als je er midden in zit, niet altijd even leuk om te ervaren. Weet dat je jezelf een enorme dienst bewijst door al die gevoelens te voelen. Heling van codependency betekent dat je een gezonde relatie opbouwt met jezelf en je gevoelens en dat je leert om van jezelf te houden en voor jezelf te zorgen.
Lees ook:
Bewaard onder Codependency, spiritualiteit, Vraag en antwoord | 3 Comments
Tags: codependency, twaalf stappen programma, zelfhulp
Waar zal ik over schrijven?
Geplaatst op 5 maart, 2010
De vraag die volgens mij elke blogger, elke schrijver bezig houdt: waar zal ik over schrijven? Hoe kies je uit de oneindigheid dat ene onderwerp waar je over wilt schrijven?
In de Virtual Light Broadcast van maart 2010 segment 5, vertelt Steve Rother het volgende:
Stel je voor dat er in je familie een nieuw kleinkind of een nieuw kind is geboren. Het is een gloednieuwe baby en jij hebt net de diagnose ‘kanker’ gekregen. De doktoren verwachten dat je niet lang meer te leven hebt. Wat zou je dat kind willen vertellen? Wat is belangrijk voor jou om door te geven aan dat kind voordat je sterft?
Wat je dat kind wilt vertellen, dat is waar je over moet schrijven.
En daarom is er vandaag geen blogpost in de categorie ‘Vraag en Antwoord’. Ik vind die categorie erg leuk en ben altijd weer benieuwd met welke vragen mensen via Google op mijn blog terecht komen. Maar als ik wist dat ik niet lang meer te leven had, dan zou ik het kind uit de metafoor van Steve Rother, daarover niet vertellen.
Ik weet al een tijdje wat ik in zo’n geval zou doorgeven aan dat kind. Ik zou iets doorgeven wat geen enkele school of opleiding je leert en wat in het leven misschien wel het allerbelangrijkste is. Ik zou het kind doorgeven dat het allerbelangrijkste om te leren is om voor jezelf te zorgen. En dat voor jezelf zorgen veel verder gaat dan alleen de zorg voor je fysieke lichaam in de vorm van eten, drinken en slapen.
En nu weet ik dus ook waar ik eigenlijk over wil schrijven. Diep van binnen weet ik het al een tijdje. Begin dit jaar heb ik wat onderhoud gepleegd aan mijn blog en maakte toen een nieuwe categorie ‘codependency’ aan. Het ging vanzelf en toen die categorie er eenmaal was schrok ik ervan. Ik vind het namelijk een heftig etiket om aan een blogpost te hangen. Maar omdat codependency meteen raakt aan het belang van voor jezelf zorgen, raakt het ook aan wat ik wil schrijven. Wordt vervolgd…
En nou is er toch nog een soort van ‘vraag en Antwoord’ blogpost ontstaan namelijk: hoe kies je waar je over gaat schrijven…
Bewaard onder Codependency, Schrijven | 16 Comments
Tags: codependency, keuzes
Codependency in onze muziekcultuur
Geplaatst op 1 maart, 2010
In ‘Codependency symptomen‘ schreef ik dat onze hele maatschappij disfunctioneel is en symptomen vertoont van codependency. Afgelopen weekend hoorde ik op de radio wat voorbeelden voorbijkomen van codependency in onze muziekcultuur. Ik heb als voorbeeld tien songtekstfragmenten verzameld:
And I can’t stop thinking about you. And I can’t stop thinking about your love. (Maroon 5)
I can’t Live. If living is without you. (Mariah Carey)
You make me feel like a natural woman. (Aretha Franklin)
You make me real. (Westlife)
Hopelessly devoted to you. (Olivia Newton John)
You love me, you complete me. (Keyshia Cole)
That I’m lost without your love. Life without you isn’t worth the trouble of. (Bread)
Now who’s to guide me. Because I’m lost at sea. Without your love. (Billy Holliday)
You’re the first and last thing on my mind. (Blue)
Cause if you’re gone…inside. I’d die without you. (P.M. Dawn)
Liefde en relaties zijn een rijk gevulde inspiratiebron voor songwriters. In veel songteksten klinken de liefde en de relatie echter als een obsessie en een totale afhankelijkheid van de ander, zeg maar gerust als een flinke verslaving. Hetzelfde zie je terug in relatiedrama’s in films.
Bewaard onder Codependency, Muziek | 35 Comments
Tags: codependency, liefde, relaties
Vraag en antwoord: Codependency symptomen
Geplaatst op 26 februari, 2010
In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag naar codependency symptomen.
Om deze vraag te beantwoorden pak ik er de ‘Bijbel’ op het gebied van codependency bij: Melody Beattie’s boek ‘Codependent No More’. Het boek is in het Nederlands vertaald onder de titel ‘Leef je eigen leven’.
In dit boek beschrijft Melody Beattie een aantal kenmerken van codependency. Omdat het zo’n uitvoerige lijst is, noem ik hier alleen enkele hoofdpunten (door mijzelf hier en daar aangepast en aangevuld):
De zorg voor anderen
In het Engels: caretaking. Van alle kenmerken is dit volgens mij DE klassieker: jezelf verantwoordelijk voelen voor andere mensen, voor wat ze voelen, denken, doen, kiezen, nodig hebben (behoeften) en hun welzijn. Als gevolg hiervan is iemand met codependency zodanig op anderen gefocust dat hij/zij niet of nauwelijks in verbinding staat met zijn/haar eigen gevoelens en behoeften of met hoe hij/zij zelf ergens over denkt, met zijn/haar eigen keuzes, verlangens en welzijn.
Gering gevoel van eigenwaarde
Hierbij kun je onder andere denken aan jezelf overal de schuld van geven, bang zijn om fouten te maken, moeite hebben met het ontvangen van complimenten, bang zijn om te worden afgewezen, slachtoffergedrag, voortdurend negatief over jezelf oordelen, denken dat je niet goed genoeg bent, van jezelf verwachten dat je alles perfect doet, eigenwaarde ontlenen aan het helpen van anderen, aardig gevonden willen worden (people pleasing).
Obsessief gedrag
Jezelf overal zorgen over maken en dat de hele dag door (en soms ook ’s nachts). Veel met anderen bezig zijn, over anderen denken en praten en daar ook niet mee kunnen stoppen. Alle energie richten op andere mensen en hun problemen. Veel piekeren en jezelf zorgen maken.
Alles in de hand willen houden.
In het Engels: controlling. Naast ‘caretaking’ is ook ‘controlling’ een klassieker onder de symptomen van codependency. Denk hierbij aan gebeurtenissen en andere mensen proberen te controleren. Anderen ergens toe dwingen, de baas spelen, ongevraagde adviezen geven, manipuleren, proberen anderen zich schuldig te laten voelen.
Afhankelijkheid
In het Engels: dependency. Daar komt het woord co-dependency ook vandaan: mede-afhankelijkheid. Jezelf afhankelijk maken van dingen buiten jezelf en van andere mensen. Dit leidt tot codependent relaties met anderen, relaties die ongezond zijn. Verwachten dat de ander in de relatie jou gelukkig maakt. Onacceptabel gedrag in een relatie accepteren zoals fysiek, emotioneel en verbaal geweld.
Slechte communicatie
Niet zeggen hoe je je voelt en wat je nodig hebt en het aan de ander overlaten dat maar te raden. Indirect communiceren en hints geven aan de ander in plaats van helder en direct zijn. Geen nee durven zeggen. Jezelf voortdurend verontschuldigen. Denken dat wat je te zeggen hebt onbelangrijk is. Dingen zeggen waarvan je denkt dat anderen ze graag willen horen. Pas met je eigen mening voor de dag komen als je de mening van anderen kent.
Moeilijk grenzen kunnen stellen.
In het Engels: boundaries. Grenzen stellen heeft zowel betrekking op grenzen naar anderen toe (external boundaries) als grenzen naar jezelf toe (internal boundaries). Moeilijk grenzen stellen naar anderen toe kan betekenen dat je onacceptabel gedrag accepteert waardoor je pijn gedaan wordt, gekwetst of vernederd. Moeilijk grenzen stellen naar jezelf kan betekenen dat je bijvoorbeeld meer eet en drinkt dan gezond voor je is. Of dat je andere dingen doet die ongezond voor je zijn of die je op kortere of langere termijn schade toebrengen.
Een ander codependency kern-issue dat ik niet in de lijst van Melody Beattie heb gevonden is zwart/wit denken, denken in extremen, in goed/fout.
Het gevaar van lijstjes is dat er altijd wel iets tussen zit dat herkenbaar is. Don’t worry: we leven in een dysfunctionele codependent maatschappij en we vertonen allemaal in meer of mindere mate symptomen van codependency. Onze hele maatschappij vertoont symptomen van codependency.
Melody Beattie schreef als vervolg op ‘Codependent No More’ een tweede codependency klassieker. Deze is voor zover ik weet niet in het Nederlands vertaald. Dit boek heet ‘Beyond Codependency’ en gaat over het recovery proces (genezing, herstel) van codependency. Ander onmisbaar gereedschap bij het recovery proces is het twaalf stappen programma. Het twaalf stappen programma is een spiritueel programma dat onder andere met veel succes door de AA wordt gebruikt. Codependency is in de bron een spirituele ziekte. In het Engels: ‘spiritual dis-ease: not being at ease, at one with Spiritual Self’ (citaat van Robert Burney op zijn website Joy2MeU )
Via deze link vind je een artikel op de Joy2MeU website van Robert Burney over het twaalf stappen programma. Onderaan het artikel staan verschillende versies van het twaalf stappen programma waaronder een versie voor codependents.
Bewaard onder Boeken, Codependency, Vraag en antwoord | 25 Comments
Tags: codependency, Melody Beattie, Robert Burney, twaalf stappen programma, zelfhulp
Naverbranding
Geplaatst op 25 februari, 2010
Als je denkt dat je jezelf blij en vrij voelt nadat je een belangrijke ontdekking over jezelf hebt gedaan, een ontdekking die de weg vrijmaakt om meer jezelf te zijn, dan heb je het mis.
Ik dacht dat ik me blij en vrij zou voelen na de ontmaskering van mijn ‘accomodating point’
Zo was het ook toen ik erover schreef maar dat gevoel van blijheid en vrijheid was van korte duur. Dat heb je zo met gevoelens, ze komen en gaan. Emotion: energy in motion.
Een dag later voelde ik me ellendig. Moe, lusteloos en inspiratieloos. Ik was ook naar buiten gericht, gefocust op mijn omgeving en was snel geïrriteerd.
De dingen waren niet zoals ik wilde en daar ergerde ik me aan. Ik ergerde me vooral aan hoe ik me voelde, dat ik me niet blij en vrij voelde zoals ik vond dat ik me zou moeten voelen na mijn ontdekking.
Maar als je de strijd aangaat met de realiteit verlies je altijd.
Op een moment van helderheid herinnerde ik me een tekst van Melody Beattie uit haar prachtige boek ‘The language of letting go’. Het heet ‘After-Burn’:
Anything to do with owning our power and taking care of ourselves can trigger feelings of shame, guilt, fear. We do not have to allow these feelings to control us. They’re a backlash. They’re after-burn. Let them burn out. (….) The after-burn is what we allowed to control our life – shame and guilt.
Daarna heb ik de boel lekker laten affakkelen.
Bewaard onder Boeken, Citaten, Codependency, Persoonlijk | 8 Comments
Tags: codependency, gevoelens, Melody Beattie, zelfhulp
