Verbinding met de wijk begint met transparantie

Geplaatst op 2 januari, 2015 

Het verhaal is er eentje dat in veel gemeenten speelt: bezuinigen en daarom bibliotheken sluiten.

Gewoon een financieel besluit dat liefst wordt overgoten met een verhaal dat de bibliotheken toch niet meer van deze tijd zijn, dat mensen hun boeken steeds meer via het Internet downloaden of als ze iets willen weten ze niet naar de bibliotheek gaan maar Google raadplegen. En voor je het weet is het net alsof dat de redenen zijn waarom de bibliotheken moeten sluiten en dat de bezuinigingen slechts een bijkomstigheid zijn.

Ook in mijn stad gebeurt dit. In het centrum komt een gloednieuwe centrale bibliotheek en twee wijkbibliotheken, eentje in noord en eentje in zuid, worden gesloten. 90% van de collectie in de wijken komt te vervallen en wat overblijft wordt geïntegreerd in naburige activiteitencentra waardoor, zo is de uitleg, de ontmoetingsfunctie wordt versterkt.

De wijkbibliotheek wil als het ware in de genen van de wijk gaan zitten.

Het resultaat noemen we bibliotheekfunctie en zie daar het verhaal dat de wijkbibliotheek helemaal niet wordt gesloten maar slechts een ander karakter krijgt.

Inhoudelijk neem ik de bibliotheek niks kwalijk. Ga er maar aan staan als je op een dag te horen krijgt dat je een paar ton per jaar moet bezuinigen. Dan is 90% krimp in de wijk en wat overblijft inschuiven in de activiteitencentra misschien wel het best haalbare.

Wat betreft het proces is er wel een verbeterpunt.

Transparantie

Voorafgaand aan het bekend maken van de plannen voor de nieuwe wijkbibliotheken is het stil. Maanden lang horen we in de wijk niks en ook medewerkers van de wijkbibliotheek hebben geen antwoorden op vragen over de toekomst.

De bibliotheek zit niet stil want er wordt onder andere gestreden voor het behoud van een bibliotheek een kilometer of 20 verderop, de rol die we van de bibliotheek graag zien. Maar waarom is de bibliotheek zo stil over wat er met de wijkbibliotheken staat te gebeuren?

Een broedende kip moet je niet storen.

Na die zogenaamde broedperiode komt er een kuiken uit dan aan de wijk wordt gepresenteerd en dan is het de bedoeling dat wij dat kuiken liefdevol in onze armen sluiten? Het is zoveel makkelijker voor de wijk als we mee mogen doen met dat uitbroeden, als dat kuiken vanaf het allereerste begin ook ons kuiken wordt.

De wijk wil meepraten, meedenken en meedoen en dat vraagt om transparantie over de plannen van de kant van de gemeente, de bibliotheek en de betrokken activiteitencentra en de bereidheid deze plannen samen met de wijk op basis van gelijkwaardigheid vorm te geven. Net zoals de bibliotheek zo graag in de genen van de wijk wil gaan zitten, wil de wijk in de genen van de bibliotheek gaan zitten want pas dan ontstaat er iets dat van ons allemaal is.

Einde bewonersinitiatief?

De bibliotheek wil in de wijk een echt ontmoetingspunt worden. De activiteitencentra moeten plekken worden waar mensen voortdurend in en uit kunnen lopen, waar ze de krant en tijdschriften kunnen lezen en waar ze kunnen Internetten. De bibliotheek wil mensen in de wijk digitaal sterker maken.  

Sinds juni draait er in één van de activiteitencentra waar de bibliotheek eind volgend jaar intrek neemt, een Internetcafé. Dit Internetcafé is een initiatief van wijkbewoners en is voortgekomen uit het idee dat er in de wijk volop mensen wonen zonder computer of zonder Internet en dat we die via het Internetcafé hulp en ondersteuning kunnen bieden, niet alleen met computergebruik of Internetten maar ook met het gebruik van een tablet of smartphone.

Dat Internetcafé is helemaal gratis en heeft daarvoor de beschikking gekregen over een aantal computers die cursus centrum NIBA speciaal voor dat doel aan de wijk heeft geschonken. Dit initiatief is een mooi voorbeeld van burgerregie: burgers die initiatieven ontwikkelen en dat samen met andere burgers, verenigingen en ondernemers uitvoeren.

Internetcafé is alleen op dinsdagmiddag open en trekt nog niet bijzonder veel bezoekers. Desondanks is het een initiatief om trots op te zijn omdat bewoners het zelf hebben bedacht en voor elkaar hebben gekregen. En dat met nul komma nul Euro aan financiële middelen. Geld om reclame te maken is er niet en daarom moet dit initiatief het vooral van mond op mond reclame hebben.

Voor het invullen van de bibliotheekvoorzieningen, waaronder het Internetten en mensen digitaal sterker maken, krijgt de bibliotheek van de gemeente een aardige som geld mee en daar kan ons budgetloze bewonersinitiatief niet tegenop. Zoals de plannen voor de wijkbibliotheek er nu uitzien stopt ons bewonersinitiatief eind volgend jaar.

De nieuwe wijkbibliotheek wil een verbinder worden in de wijk en inspelen op initiatieven in de wijk.

Het Internetcafé is zo’n initiatief. Wie (gemeente en/of bibliotheek en/of activiteitencentrum) stelt ons alsnog, en beter laat dan nooit, de vraag: Goh, wat een mooi initiatief van jullie, hoe kunnen we jullie erbij helpen? Het zou helpen alsnog een beetje verliefd te worden op dat kuiken van een ander.

Ik denk niet dat de gemeente, de bibliotheek en de activiteitencentra hebben gedacht: weet je, deze plannen bedenken we zelf wel, daar gaan we de mensen in de wijk echt niet bij betrekken. Nee, ze hebben er volgens mij geen moment bij stilgestaan de mensen in de wijken erbij te betrekken. In deze zin is het niet eens een gemiste kans want een gemiste kans is een kans die je wel ziet maar niet benut. Nee, het is een niet geziene kans: de mensen in de wijk als blinde vlek. Ik word daar treurig van.

Hallo systeemwereld, wordt eens wakker voor onze leefwereld.

De cursief gedrukte citaten zijn afkomstig uit een uitzending van de ORTS over dit onderwerp van 20 december 2014 tijdens het programma ‘Oosterhout vandaag op zaterdag’.

Bewaard onder Mening | 4 Comments

Tags: , , , , , ,

Lessen van Ulrum over krimp

Geplaatst op 25 december, 2014 

Er is veel wat ik me blijvend zal herinneren na een weekje Ulrum enkele maanden geleden maar er is één ding dat me echt heeft gealarmeerd: het verdwijnen van voorzieningen. Denk bij voorzieningen vooral aan middenstand en horeca maar ook aan een bibliotheek, een school, sportclub of wijkhuis.

Wat Ulrum me heeft geleerd:

Is het proces waarbij voorzieningen verdwijnen onomkeerbaar en progressief? In Ulrum leek dit er wel op. Laten we hopen dat dit geen wetmatigheid is die altijd en overal geldt maar laten we wel bijzonder zuinig zijn op onze voorzieningen, niet alleen in de dorpen maar ook in onze stadswijken.

Krimp is een raar begrip. Ik had in Ulrum een dag of twee nodig om tot me door te laten dringen hoezeer ik in gedachten bezig ben met groei, met dingen beter, groter en mooier maken. In een krimpgebied werken dat soort gedachten niet, daar moet je als het ware leren met de krimp mee te dansen in plaats van de dans proberen te veranderen in een dans van groei. Het verduurzamen en opplussen van woningen in Ulrum (woningen toekomstbestendig maken zodat mensen er langer zelfstandig kunnen blijven wonen) vind ik een mooi voorbeeld van meedansen met de krimp.

Een extreem voorbeeld van waar krimp toe kan leiden hoorde ik afgelopen dinsdag van iemand die bij de organisatie van het project DEEL & Ulrum is betrokken: in Groningen is een voormalig krimpgebied helemaal onder water gezet. Als alles weg is, de voorzieningen en de mensen, dan kun je er altijd nog een plas water van maken.

Ook stadswijken kunnen een soort van Ulrum worden. Voorzieningen verdwijnen naar het centrum van de stad of naar een nabijgelegen grote stad omdat dit goedkoper is. Ik vind het niet erg als mensen daarover hun schouders ophalen zo van zo’n vaart zal het niet lopen. Voor wie echter in de gelegenheid is: ga eens naar zo’n krimpregio en kijk de krimp recht in het gezicht, praat met de mensen die er al hun hele leven wonen en vraag ze naar hun verhalen.

Stadswijken leven en elk stukje leven dat er verdwijnt doet pijn. Als de pijn ondraaglijk wordt sterft de wijk. Als begrafenis kan het dan altijd nog onder water worden gezet.

Lees ook:

Bewaard onder Mening | Reageer

Tags: , , , , ,

Afdalen in de ziel van de wijk

Geplaatst op 23 december, 2014 

Sinds de zomer van 2013 droom ik ervan dat mensen weer eigenaarschap ervaren en uitoefenen over hun eigen wijk. Zo aan het eind van 2014 is een mooi moment om de balans op te maken: hoeveel mensen heb ik ertoe kunnen bewegen om in woord en daad uit te dragen de wijk is van ons?

Dat werd een ingewikkelde berekening. Optellen met wie ik allemaal contact heb gehad afgelopen jaar, daarvan aftrekken alle contacten die niet over wijkeigenaarschap gingen en vermenigvuldigen met alle mensen met wie deze mensen weer contact hadden over wijkeigenaarschap. En die uitkomst weer delen door een correctiefactor.

De uitkomst was… 1

Ja, 1. Alleen ikzelf en zelfs daarvan ben ik nog niet zeker.

Dromen over wijkeigenaarschap is prachtig maar de regisseur heeft er met een vreemd gevoel voor humor een aparte draai aan gegeven. Sinds ik die droom heb, verandert deze mij, loop ik tegen allerlei situaties en gebeurtenissen aan die mij leren en transformeren om eigenaarschap te ervaren en uit te oefenen over mijn wijk. En dat gebeurt zowel in de breedte als in de diepte. Het is een beetje als langzaam steeds verder afdalen in de ziel van mijn eigen wijk.

En dan is de vraag natuurlijk of ik het anderen kan aanraden.

Meestal wel.
Als ik denk: ik kan me geen leven meer voorstellen zonder deze wijk.

Niet altijd.
Als ik denk: had ik deze wijk maar nooit ontmoet.

Anderen willen veranderen is een no-go-area. En al zou ik willen: ik ben niet bij machte een ander aan te zetten tot wijkeigenaarschap. Ik vind alle verschillende kanten ervan zelf soms al lastig genoeg want dat afdalen in de ziel van de wijk is op z’n tijd ook flink verdwalen.

Credits: deze blogpost heb ik te danken aan enkele goede vragen die blogvriend Michael Minneboo me hierover stelde. Dat is vriendschap: elkaar goede vragen stellen.

Lees ook: Het nadeel van wijkeigenaarschap

Bewaard onder Persoonlijk | Reageer

Tags: , , , , ,

Adviezen

Geplaatst op 22 december, 2014 

Ik heb nog nooit zoveel adviezen gehad als in 2014 en deed daar nog nooit zo weinig mee als in 2014. Dat eerste was niet altijd even aangenaam, dat tweede wel.

Adviezen zijn altijd goed bedoeld:

Een oproep om te stoppen met zwerfafval opruimen is goed bedoeld voor de adviseur die er niet mee geconfronteerd wil worden dat ie zelf niks doet aan die troep op straat.

Een oproep om activiteiten in de wijk strak te plannen met taken en verantwoordelijkheden is goed bedoeld voor de adviseur die zich veilig voelt in zo’n structuur.

Een oproep om voorzichtiger te zijn met wat ik blog is goed bedoeld voor de adviseur die graag vasthoudt aan hoe hij de dingen ziet en weinig ruimte heeft voor andere verhalen daarover.

2014 was me het jaartje wel.

Bewaard onder Persoonlijk | 4 Comments

Tags: ,

Wijkrouw

Geplaatst op 19 december, 2014 

Ach joh, er komen weer volop kansen en mogelijkheden. Nieuwe deuren gaan open, nieuwe avonturen wachten op je. Kom op, ga ervoor en geniet…..

En daar sta je dan, net definitief afscheid genomen van iemand die je bijzonder dierbaar was terwijl je alweer aangespoord wordt meteen de kansen en mogelijkheden te zien.

Ik hoop niet dat dit in de persoonlijke sfeer voorkomt want het is wreed in zo’n geval het halfvolle glas te moeten zien. En dat alleen maar omdat die ander jouw pijn en verdriet niet kan uithouden.

Op wijkniveau gebeurt iets soortgelijks. Ook wijken hebben te maken met verandering, verandering die vaak begint met verlies. Een plein waar kinderen leren fietsen en waar ze een bal tegen een muur kunnen trappen en dat plaats moet maken voor een supermarkt. Een bibliotheek in de wijk die 90% moet inkrimpen omdat er geld nodig is voor een grote en nieuwe centrale bibliotheek in het centrum. Voorbeelden van veranderingen waar de wijk niet om heeft gevraagd. Op zo’n moment is verandering een verlies en leidt het een rouwproces in.

En emotioneel disfunctioneel als we als samenleving zijn, mag er geen tijd zijn om te rouwen. Niks daarvan. We moeten immers de kansen en mogelijkheden zien. Geweldig toch zo’n supermarkt, geweldig toch zo’n nieuwe centrale bibliotheek?

Nee, dat is helemaal niet geweldig. Het is namelijk geweldig k*t. Mogelijk dat we de veranderingen ooit gaan waarderen en er inderdaad de kansen en mogelijkheden van gaan inzien maar niet voordat we de tijd en ruimte hebben gehad om ons boos te voelen en daarna verdrietig om wat we in de wijk hebben verloren zodat we daarna langzaam kunnen toegroeien naar acceptatie van de nieuwe situatie.

Laat ons toch rouwen in de wijk, laat ons onze boosheid en verdriet voelen en uiten. Laat ons de tijd nemen om te leren accepteren waar we niet voor hebben gekozen. En als je dat niet kunt omdat je onze boosheid en verdriet niet kunt uithouden, dan hebben we liever dat je ons alleen laat en dat je al je woorden en adviezen met je meeneemt.

Lees ook: Wijkziek en wijkpijn

Bewaard onder Mening | 2 Comments

Tags: , , , ,

Baas in eigen huis en wijk

Geplaatst op 7 december, 2014 

Als je bezoek krijgt bepaal jij de regels en stel jij de grenzen in je eigen huis.

Bijvoorbeeld: schoenen uittrekken, niet roken, niet vloeken, dat soort werk. Heel normaal. Maar nou is dat huis geen huis maar een wijk. Hoe zit het dan met de regels en grenzen als er bezoek komt?

Bezoek in de vorm van de gemeente die van alles wil veranderen in jouw wijk of een aannemer die er een flinke bouwklus gaat uitvoeren, wie vertelt ze wat de regels en grenzen zijn?

Dat doen de wijkbewoners als zij, net zoals zij hun huis als HUN huis beschouwen, hun wijk ook echt als HUN wijk beschouwen. Dan verandert alles en wordt alles zoals het bedoeld is.

Bewaard onder Mening | Reageer

Tags:

Het nadeel van wijkeigenaarschap

Geplaatst op 21 november, 2014 

Je loopt langs een auto en ziet een deuk in het portier. Hey een deuk en je loopt door.

Je loopt langs je eigen auto en ziet een deuk in het portier. WTF, een deuk, welke asshole heeft dat gedaan?. Je wordt boos, je bloeddruk stijgt, kijkt om je heen of de dader nog te zien is, gaat naar de politie, vult papierwerk in, controleert of de verzekering dit dekt, gaat met de auto naar de garage en laat de auto netjes herstellen en kijkt voortaan 10x per uur of je auto nog onbeschadigd buiten staat.

Er ligt een wereld van verschil tussen een auto en jouw auto. Auto’s kun je totaal onverschillig voorbijlopen maar jouw eigen auto…..

Met de wijk is het net zo. Ik wil graag dat mensen weer eigenaarschap ervaren en uitoefenen over hun eigen straat, buurt en wijk. Maar, zo merk ik zelf, als dat eigenaarschap zich eenmaal in je begint te settelen kun je nooit meer onverschillig door je eigen straat, buurt of wijk kunt lopen. Als je er iets ziet dat echt niet spoort, kun je niet anders dan in actie komen. Gewoon doorlopen en niks doen is onmogelijk geworden en de aandrang om in zo’n geval iets te ondernemen is net zo krachtig als de aandrang naar ademhalen als je net iets te lang onder water zwemt.

Niet altijd even leuk en toch kan ik het iedereen aanbevelen. Goed weekend allemaal.

Bewaard onder Mening | 4 Comments

Tags:

Is het centrum wel het hart van de stad?

Geplaatst op 13 november, 2014 

In discussies over het overhevelen van voorzieningen uit de wijken naar het centrum van de stad, zie ik deze regelmatig voorbijkomen: het centrum is het hart van de stad. En de conclusie die daaraan wordt verbonden is dat het hart van de stad ook centraal de voorzieningen van die stad herbergt.

Ik wil daar best even in meegaan: de stad als lichaam met het centrum als hart.

Een gezond lichaam is meer dan alleen een gezond hart. Aan een gezond hart beleef je weinig plezier als de andere organen niet gezond zijn. Hersenen, darmen, longen, lever en nieren om er maar een paar te noemen, ze zijn allemaal nodig voor een gezond lichaam.

Voor een gezonde stad geldt hetzelfde: zo’n stad heeft niet alleen een gezond centrum nodig maar ook gezonde wijken. Samen vormen centrum en wijken de stad. Het is net als het menselijk lichaam een ondeelbaar geheel.

Het overhevelen van voorzieningen van de wijken naar het centrum doet de stad als geheel geen goed. Stel je voor dat je waardevolle voedingstoffen uit je organen weg zou halen ter eer en glorie van je hart. Moet je alleen de bloedsomloop naar één van je handen maar eens flink afknellen en je komt snel te weten wat dat doet met je algeheel welbevinden.

Het hart staat ook symbool voor liefde. Een stadshart dat voorzieningen uit de wijken wegslurpt is vooral met zichzelf bezig en dat is weinig liefdevol. Een echt hart wil dat het alles en iedereen goed gaat, ook met de wijken.

Dus of een centrum wel het hart van de stad is?  Alleen als het hart voor de gehele stad heeft.

Bewaard onder Mening | 10 Comments

Tags: , ,

← Vorige pagina — Volgende pagina →