Vraag en antwoord: hoe kom ik van codependency af?

Geplaatst op 16 March, 2010 

In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag hoe je van codependency af komt.

Het is met codependency net als met een ui: je pelt er een laag af en komt tot de ontdekking dat er nog een andere laag onder zit. Met een ui ben je op een gegeven moment uitgepeld maar met codependency niet: je ontdekt  steeds weer nieuwe lagen. Dus als je begint met als doel er helemaal vanaf te komen, creëer je een teleurstelling. Als je doel is om elke dag één of meerdere stapjes zetten om de kwaliteit van je leven te verbeteren, dan zijn er allerlei gereedschappen die je daarbij kunnen helpen.

Wat voor de één werkt, hoeft niet voor de ander te werken. Zoek vooral zelf en voel wat voor jou werkt. Ik ga hier kort in op het twaalf stappen programma. Het is niet mijn bedoeling het hele twaalf stappen programma te beschrijven, wel om het onder de aandacht te brengen als krachtig spiritueel gereedschap om je eigen leven te leven in plaats van je te laten leven door codependency.

Behalve dit twaalf stappen programma zijn er nog veel meer dingen die je kunt doen. Wellicht dat ik daar in een andere blogpost op in ga.

Het twaalf stappen programma

Het twaalf stappen programma is een spiritueel programma dat onder andere met veel succes door de AA wordt gebruikt.

In de eerste stap erkent iemand met alcoholisme dat hij/zij machteloos is over alcohol. In de aangepaste versie van het twaalf stappen programma voor mensen met codependency, erken je dat je machteloos bent over anderen. Je erkent machteloosheid over je probleem en dat wat je altijd hebt gedaan niet werkt voor jou. Je legt het probleem in de handen van God.

Dat betekent niet dat je daarna lekker lui achterover kunt leunen. Integendeel, de twaalf stappen vragen dat je ermee aan het werk gaat. Jij doet wat jij kunt, de twaalf stappen, en je vertrouwt erop, of leert erop te vertrouwen, dat God het zijne doet.

Zo vraagt stap 4 dat je een zelfinventarisatie maakt zoals van je gedrag en overtuigingen. Stap 8 vraagt onder andere dat je een lijst maakt van alle mensen die je hebt beschadigd en in stap 9 ga je het met die mensen, daar waar mogelijk, weer goed maken. Dit betekent dat je eigen verantwoordelijkheid neemt voor wat je hebt gedaan naar jezelf toe en naar anderen en dat je dit daar waar mogelijk herstelt.

Je kunt het twaalf stappen programma blijven gebruiken en telkens als het nodig is terug grijpen naar één of meerdere stappen.

Het twaalf stappen programma betekent dat je die dingen gaat veranderen die je kunt veranderen (jezelf) en dat je daar eigen verantwoordelijkheid voor neemt. En ook dat je al die dingen die je niet kunt veranderen (andere mensen) loslaat en toevertrouwt aan de zorg van God.

Tijdens het werken met de twaalf stappen kun je tot confronterende inzichten komen over hoe je jezelf behandelt, hoe je over jezelf denkt en hoe je anderen behandelt. Dit kan allerlei gevoelens oproepen waar je in het begin misschien voor terugschrikt. Het is heel gezond om al die gevoelens te voelen en om te rouwen over wat je ontdekt. Van het werkelijke voelen gaat een helende werking uit ook al is dat, als je er midden in zit, niet altijd even leuk om te ervaren. Weet dat je jezelf een enorme dienst bewijst door al die gevoelens te voelen. Heling van codependency betekent dat je een gezonde relatie opbouwt met jezelf en je gevoelens en dat je leert om van jezelf te houden en voor jezelf te zorgen.

Lees ook:

flattr this!

Bewaard onder Codependency, spiritualiteit, Vraag en antwoord | 3 Comments

Tags: ,

Vraag en antwoord: Codependency symptomen

Geplaatst op 26 February, 2010 

In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag naar codependency symptomen.

Om deze vraag te beantwoorden pak ik er de ‘Bijbel’ op het gebied van codependency bij: Melody Beattie’s boek ‘Codependent No More’. Het boek is in het Nederlands vertaald onder de titel ‘Leef je eigen leven’.

In dit boek beschrijft Melody Beattie een aantal kenmerken van codependency. Omdat het zo’n uitvoerige lijst is, noem ik hier alleen enkele hoofdpunten (door mijzelf hier en daar aangepast en aangevuld):

De zorg voor anderen

In het Engels: caretaking. Van alle kenmerken is dit volgens mij DE klassieker: jezelf verantwoordelijk voelen voor andere mensen, voor wat ze voelen, denken, doen, kiezen, nodig hebben (behoeften) en hun welzijn. Als gevolg hiervan is iemand met codependency zodanig op anderen gefocust dat hij/zij niet of nauwelijks in verbinding staat met zijn/haar eigen gevoelens en behoeften of met hoe hij/zij zelf ergens over denkt, met zijn/haar eigen keuzes, verlangens en welzijn.

Gering gevoel van eigenwaarde

Hierbij kun je onder andere denken aan jezelf overal de schuld van geven, bang zijn om fouten te maken, moeite hebben met het ontvangen van complimenten, bang zijn om te worden afgewezen, slachtoffergedrag, voortdurend negatief over jezelf oordelen, denken dat je niet goed genoeg bent, van jezelf verwachten dat je alles perfect doet, eigenwaarde ontlenen aan het helpen van anderen, aardig gevonden willen worden (people pleasing).

Obsessief gedrag

Jezelf overal zorgen over maken en dat de hele dag door (en soms ook ’s nachts). Veel met anderen bezig zijn, over anderen denken en praten en daar ook niet mee kunnen stoppen. Alle energie richten op andere mensen en hun problemen. Veel piekeren en jezelf zorgen maken.

Alles in de hand willen houden.

In het Engels: controlling. Naast ‘caretaking’ is ook ‘controlling’ een klassieker onder de symptomen van codependency. Denk hierbij aan gebeurtenissen en andere mensen proberen te controleren. Anderen ergens toe dwingen, de baas spelen, ongevraagde adviezen geven, manipuleren, proberen anderen zich schuldig te laten voelen.

Afhankelijkheid

In het Engels: dependency. Daar komt het woord co-dependency ook vandaan: mede-afhankelijkheid. Jezelf afhankelijk maken van dingen buiten jezelf en van andere mensen. Dit leidt tot codependent relaties met anderen, relaties die ongezond zijn. Verwachten dat de ander in de relatie jou gelukkig maakt. Onacceptabel gedrag in een relatie accepteren zoals fysiek, emotioneel en verbaal geweld.

Slechte communicatie

Niet zeggen hoe je je voelt en wat je nodig hebt en het aan de ander overlaten dat maar te raden. Indirect communiceren en hints geven aan de ander in plaats van helder en direct zijn. Geen nee durven zeggen. Jezelf voortdurend verontschuldigen. Denken dat wat je te zeggen hebt onbelangrijk is. Dingen zeggen waarvan je denkt dat anderen ze graag willen horen. Pas met je eigen mening voor de dag komen als je de mening van anderen kent.

Moeilijk grenzen kunnen stellen.

In het Engels: boundaries. Grenzen stellen heeft zowel betrekking op grenzen naar anderen toe (external boundaries) als grenzen naar jezelf toe (internal boundaries). Moeilijk grenzen stellen naar anderen toe kan betekenen dat je onacceptabel gedrag accepteert waardoor je pijn gedaan wordt, gekwetst of vernederd. Moeilijk grenzen stellen naar jezelf kan betekenen dat je bijvoorbeeld meer eet en drinkt dan gezond voor je is. Of dat je andere dingen doet die ongezond voor je zijn of die je op kortere of langere termijn schade toebrengen.

Een ander codependency kern-issue dat ik niet in de lijst van Melody Beattie heb gevonden is zwart/wit denken, denken in extremen, in  goed/fout.

Het gevaar van lijstjes is dat er altijd wel iets tussen zit dat herkenbaar is. Don’t worry: we leven in een dysfunctionele codependent maatschappij en we vertonen allemaal in meer of mindere mate symptomen van codependency. Onze hele maatschappij vertoont symptomen van codependency.

Melody Beattie schreef als vervolg op ‘Codependent No More’ een tweede codependency klassieker. Deze is voor zover ik weet niet in het Nederlands vertaald. Dit boek heet ‘Beyond Codependency’ en gaat over het recovery proces (genezing, herstel) van codependency. Ander onmisbaar gereedschap bij het recovery proces is het twaalf stappen programma. Het twaalf stappen programma is een spiritueel programma dat onder andere met veel succes door de AA wordt gebruikt. Codependency is in de bron een spirituele ziekte. In het Engels: ‘spiritual dis-ease: not being at ease, at one with Spiritual Self’ (citaat van Robert Burney op zijn website Joy2MeU )

Via deze link vind je een artikel op de Joy2MeU website van Robert Burney over het twaalf stappen programma. Onderaan het artikel staan verschillende versies van het twaalf stappen programma waaronder een versie voor codependents.

flattr this!

Bewaard onder Boeken, Codependency, Vraag en antwoord | 20 Comments

Tags: , , ,

← Vorige pagina