Maar vrij van ‘moetjes’ ben ik niet. Een mooie testcase is voor mij het weer. Dan fiets ik en begint het te regenen. Dat mag dan niet, het mag niet regenen als ik fiets. Het moet dan droog blijven. En zo zijn er nog veel meet testcases aan de hand waarvan ik kan afvinken in hoeverre ik me bevrijd heb van ‘moetjes’ zoals de rij voor de kassa in de supermarkt.

De allermooiste testcase is misschien wel het nieuws: er moet wereldvrede zijn, politici moeten eerlijk zijn, iedereen moet genoeg te eten en te drinken hebben, het milieu moet schoon zijn.

Telkens als er iets moet, ontstaat strijd, strijd tegen de realiteit. En dat verlies ik altijd.

En hier hield deze blogpost aanvankelijk op maar ik heb nog een kleine aanvulling.

Deze week stond in op een middag buiten in de vrieskou. Er stond een stevig windje wat de kou voor mijn gevoel nog intenser maakte. Mijn lichaam wilde zich zo klein mogelijk maken, zich als een egeltje oprollen om zoveel mogelijk lichaamswarmte vast te houden.

Ik dacht: laat ik het eens anders doen. Ik probeerde me te ontspannen, de spieren niet aanspannen maar mezelf als het ware overgeven aan de kou. Het voelde koud, dat wel, maar wel ontspannen. De kou werd anders, het was koud zonder het gevecht ertegen. Het was goed zo.

En daarna liep ik als een opgerold egeltje weer verder, met warmte terugdenkend aan dat moment van overgave.

Lees ook: Het moeten moet niet weg

Met een beetje creativiteit en bewustzijn kom je een heel eind het ‘moeten’ in je taalgebruik te omzeilen en het te vervangen door bijvoorbeeld ‘ik wil…’ of ‘ik kies ervoor om…’.

Moeten ontkracht je eigen macht, willen en kiezen bekrachtigen je eigen macht. Dus doe je iets omdat je het moet of omdat je het wilt of kiest?

En nou de praktijk.

Vorige week fietste ik ’s morgens heel vroeg over een donkere polderweg. Het stormde en ik had tegenwind en het begon  zo hard te regenen dat ik vrijwel niets meer zag. Niet echt een lekkere situatie met aan beide kanten van die donkere weg ook nog eens een sloot.

Eerst had ik hoop. Hoop dat de regen snel ophoudt en dat mijn kleren toch nog een beetje droog blijven. Hoop ook dat de wind snel gaat liggen zodat ik weer vooruit kom. Die hoop maakte snel plaats voor boosheid en als het weer in de vorm van een boksbal voor me had gestaan, waren er klappen gevallen.

Doorweekt als ik op een gegeven moment was, zag ik mezelf als slachtoffer en het weer als dader. Ik ‘moest’ naar een afspraak en het weer ‘moest’ mijn reis zonodig verpesten. Het kwam uit mijn kleine teen maar ik stelde mezelf twee vragen. Waarom rijd ik hier ook alweer? Aha, omdat ik graag een afspraak wil nakomen. En waarom ben ik zo nat? Aha, omdat ik ervoor gekozen heb geen regenkleding aan te trekken.

Het deed mijn boosheid niet meteen verdwijnen en ook de storm en de hoosbui hielden aan. En toch heb ik het idee dat mijn vragen een verschil maakten. Vroeger kon ik door zo’n voorval mijn humeur echt een hele dag laten verpesten. Nu was ik er na aankomst op mijn afspraak redelijk snel weer overheen. Ik zorgde lekker voor mezelf met warme koffie en  door zoveel mogelijk vierkante centimeters van de centrale verwarming te benutten om mijn kleren en laarzen te drogen.

Het moeten verdwijnt niet als we het uit ons taalgebruik bannen, het helpt wel maar niet helemaal. Als je tegen het moeten zegt dat het weg moet, gaat het ondergronds en laat het zich zien als je het echt niet kunt gebruiken. Als je nat en ellendig in het donker door de polder fietst bijvoorbeeld. Jezelf een paar vragen stellen haalt je dan weg uit de illusie van het moeten en zet je terug in de realiteit van het willen.

Lees ook: De strijd tussen presteren en behoeften

Economen en boekhouders hebben daar iets op gevonden: druk de werkelijkheid niet uit in woorden maar in kosten. Dat is veel gemakkelijker en een kostprijs van bijvoorbeeld 100 Euro betekent voor iedereen 100 Euro. Nooit meer  misverstanden en miscommunicatie.

En het is ook veel gemakkelijker om aan te leren. In plaats van een haast oneindige verzameling woorden en hun betekenis en allerlei ingewikkelde grammaticale regels, hoef je alleen nog maar tien cijfers te kennen en een rekenmachine kunnen bedienen.

Taal is een hulpmiddel ons met elkaar te verbinden. Roept verbinding met een ander angst op? Druk dan alles uit in kosten en geniet van de vervreemding.

Lees ook: Factuur van moeder aarde

The way of love is the way of no-expectation. Love exists only when there is a total acceptance and no desire to control or change anything.

If you can concentrate always on the present, you’ll be a happy man.

Het eerste citaat wordt toegeschreven aan Osho en het tweede aan Paulo Coelho. Ik heb een paar woorden vetgedrukt om mijn punt duidelijk te maken.

Voor liefde is geen totale acceptatie nodig. De waarheid is dat elk klein stapje dat je zet om iets meer te accepteren wat er is, bijdraagt aan de beleving van wat meer liefde in je leven. Het is zeker niet zo dat je pas liefde zult ervaren als je alles kunt accepteren. Dat is zwart/wit.

En de beleving van gelukkig zijn zul je steeds iets meer ervaren naarmate je wat meer in het hier en nu bent. Voor de beleving van gelukkig zijn hoef je echt niet altijd in het hier en nu te zijn. Dat is zwart/wit.

Soms is het met wat bewustzijn en creativiteit mogelijk om zwart/wit taalgebruik te omzeilen. Soms ook niet. Het droevige punt is dat onze taal gepolariseerd is, zwart/wit.

Ben je ooit samen met vrienden op vakantie geweest en zaten jullie ‘s avonds bij de open haard de prachtigste verhalen te vertellen, dan zullen de woorden vrienden, vakantie en open haard je meteen naar die mooie herinneringen brengen.

Iedereen die het gedrag van anderen wil sturen/beïnvloeden/manipuleren/controleren, weet dit en maakt er gebruik van. Marketeers zijn er bekend en berucht mee geworden.

Woorden zijn alleen vorm, geen inhoud. De vraag is daarom steeds: wat is de inhoud, wat zit er verpakt onder de vorm, onder de woorden?

Kijk, je kunt een drol heel netjes inpakken zodat het er aan de buitenkant aantrekkelijk uitziet en zelfs als je er zachtjes in knijpt, voelt het lekker zacht maar de inhoud is en blijft een drol.

Twee voorbeelden.

1. In de computerwereld is een master/slave systeem een bekend begrip. Er is één systeem dat de baas is en andere systemen zijn de slaaf. De baas geeft opdrachten en de slaaf voert ze uit. Hoewel de woorden master en slave voor de meeste mensen geen prettige associaties oproepen, zijn vorm (de woorden master/slave) en inhoud wel met elkaar in overeenstemming.

2. In het bedrijfsleven kennen we de begrippen moederbedrijf en dochteronderneming. Stel je voor dat het moederbedrijf producten, diensten, markten, klanten en kennis weghaalt bij de aangesloten dochterondernemingen en overhevelt naar het moederbedrijf. De woorden moeder en dochter roepen voor de meeste mensen prettige associaties op maar in dit voorbeeld zijn vorm (de woorden moeder en dochter) en inhoud niet met elkaar in overeenstemming.

In dit laatste voorbeeld zou master/slave relatie meer aansluiten bij de inhoud maar dat klinkt niet lekker op feestjes als je gevraagd wordt waar je werkt: ‘Waar ik werk? Ik werk bij slaafbedrijf X.’

Ik wist niet dat er zoiets bestaat als DE definitie van happiness. Voor mij bestaat die definitie ook helemaal niet. Ik kan alleen vertellen wat het woord voor mij betekent, hoe het voor me voelt, hoe ik het ervaar. En als ik je dat vertel, dan vertel ik er meteen bij dat het morgen weer wat anders voor me kan betekenen.

De pest is dat er woordenboeken bestaan waar je de betekenis van een woord in kunt opzoeken. Stel dat jij morgen met een vriend of vriendin over ‘gelukkig zijn’ praat. Wat denk je dat de kans is dat ‘gelukkig zijn’ voor jullie allebei precies hetzelfde betekent? En wat denk je dat de kans is dat ‘gelukkig zijn’ voor jullie hetzelfde betekent als de definitie die het woordenboek eraan geeft?

Weg met die woordenboeken. Laten we onszelf en elkaar weer vragen stellen: Wat betekent gelukkig zijn voor jou, wat betekent gelukkig zijn voor mij? Ik denk dat er een leuk gesprek uit kan ontstaan.