Het is geen toeval dat ik Succeskompas voor me heb liggen, net nu ik Linchpin uit heb van Seth Godin. Daar waar Seth Godin schrijft dat een Linchpin iemand is die zelf zijn eigen kaart maakt en zijn eigen route uitstippelt om een artiest te zijn, een kunstenaar, om emotioneel werk te doen, om geschenken en kunst te geven en om een verschil te maken in deze wereld, schrijft Theo Buijsrogge in Succeskompas over richting geven aan je leven en werk, over leven en werken vanuit je essentie.

Succeskompas geeft je geen kant en klare routekaart in handen maar wel een overvloed aan gereedschappen en hulpmiddelen om er zelf eentje te ontwikkelen: een routekaart om te leven en werken vanuit je essentie. En als je leeft en werkt vanuit je essentie ben je naar mijn idee ook een Linchpin en leef je, zoals Paulo Coelho het in zijn boek ‘De Alchemist‘ noemt, je persoonlijke legende. En zo vallen een aantal van mijn favoriete boeken samen.

Theo Buijsrogge heeft bij het schrijven van Succekompas  een enorme hoeveelheid kennis, inzichten, theorieën en methodieken op het gebied van spiritualiteit bij elkaar gebracht en daar als het ware de essentie van de essentie uit geperst om je van daaruit te helpen bij het opstellen van je persoonlijke Succeskompas of het Succeskompas van je organisatie.

Om je een indruk te geven van de hoeveelheid aan onderwerpen hier enkele voorbeelden: de essentie van het universum en de mens, leven vanuit je essentie, meditatie, yoga, affirmaties, visualisaties, geweldloze communicatie, The Work van Byron Katie, synchroniciteit, spiegelen, Spiral Dynamics en het Michaelsysteem. Met aan het slot natuurlijk het ontwikkelen van het Succeskompas.

Ik heb Theo Buijsrogge leren kennen via het Spiritueel OndernemersNetwerk waar Theo de oprichter van is. Vorig jaar hebben we flink wat uurtjes samen gewerkt aan het doornemen van zijn manuscript, het discussiëren over de verschillende onderwerpen en het polijsten van de tekst. Ik kende het boek tot voor kort alleen als Word-document en om het dan ineens in boekvorm in handen te hebben is een mooie ervaring.

Het is namelijk ook een mooi boek geworden. Wat dat betreft wil ik graag uitgeverij Quist erkenning geven. De uitgeverij wereld is onder invloed van het Internet behoorlijk aan het veranderen. Maar waar een uitgeverij echt puntgaaf werk levert, en waar ik als boekenlezer graag voor betaal, is het transformeren van een manuscript tot een mooi vormgegeven en opgemaakt boek.

Theo Buijsrogge geeft ook lezingen en workshops over het Succeskompas. Wil je daar meer over weten, check dan de website www.succeskompas.nl

Maar ik zou mezelf tekort doen als ik niet zou erkennen dat mijn studie me ook veel positiefs heeft gebracht: vrienden, werk, geld, succes, erkenning, waardering, creativiteit en inspiratie. Precies de dingen die ik als kind graag wilde toen mijn oom overleed en ik mijn droom begon. Het zag er alleen anders uit dan ik me had voorgesteld. Het zag er niet uit als het sprookje  dat ik er als kind van had gemaakt maar als het succes zoals dat er in het echte leven uit ziet.

Ik had niet gefaald in het waarmaken van mijn allergrootste droom. Ik had mijn allergrootste droom waargemaakt. Ik had het voor elkaar gekregen en was geslaagd.

Ik heb op Paulo Coelho’s blog de precieze tekst opgezocht waar ik in deel 1 van deze blog naar verwees:

According to the magical practices of the witchdoctors in the North of Mexico, there is always an event in our lives that is responsible for our having stopped making progress. A trauma, a particularly bitter defeat, disappointment in love, even a victory that we fail to quite understand, ends up making us act cowardly and incapable of moving ahead. The witchdoctor, trying to connect with the occult powers, first of all needs to get rid of this “accommodating point”. To do so, he has to review our life and discover where this point lies.

Bron: ‘The accommodating point‘

‘….even a victory that we fail to quite understand…. Ik was verbijsterd toen ik het las.

‘Victory’ was mijn droom die er weliswaar na realisatie helemaal anders uitzag dan ik me had voorgesteld, maar die ik wel had gerealiseerd. Ik dacht dat ik had gefaald maar was geslaagd. Ik had mijn ‘victory’ niet begrepen.

En zo heb ik mijn ‘accommodating point’ ontekt.

Als je een droom hebt, al is deze nog zo groot, en je gaat ermee aan de slag, kun je alleen maar slagen. Falen is uitgesloten. Falen bestaat niet. Het ergste wat je kan overkomen is dat je succes er anders uitziet dan je in gedachten had.

Wat helpt is successen vieren en rouwen over de teleurstellingen. Successen die niet zijn gevierd en teleurstellingen waar niet over is gerouwd, kunnen de energiebron, de batterij worden waar de angst voor succes en de angst om te falen zich mee voeden.

Elektrotechniek is wat dat betreft maar een eenvoudig vak: je trekt de stekker uit het stopcontact en de stroom loopt niet meer.  Het ontdekken van het ‘accommodating point’ heeft hetzelfde effect. Alles wat je onder ogen ziet verliest zijn kracht.

Afhankelijk van hoe ik mezelf voorstel, roept het meteen vragen op en plak je me bepaalde etiketten op. Dat is heel normaal, andersom doe ik dat ook. Bij een ondernemer horen andere etiketten dan bij een schrijver en bij een gitarist  horen weer andere etiketten. Sommige van die etiketten kan ik terughoren aan de hand van de vragen die je me zou stellen. Vragen zijn soms bedoeld om de etiketten in het hoofd af te vinken en te verhelderen zodat het plaatje weer klopt.

Steve Pavlina schreef in zijn prachtige blogpost ‘Intimacy Abundance and Label-Free Relationships’ het volgende:

Labels can be useful tools at times, such as for the purposes of communication, but they can easily be abused. If a label unduly restricts your freedom of choice, you’re giving too much power away, and you’re crossing the border from conscious living to unconscious living.

Etiketten waar ik hier over wil reflecteren, zijn die van de ondernemer.

Wat is een ondernemer? Een ondernemer heeft een bedrijf, heeft een visie en een missie van waaruit hij/zij onderneemt, heeft ook producten en/of diensten, heeft klanten, doet aan marketing en verdient geld. Die hoeveelheid geld moet elk jaar toenemen want dat noemt een ondernemer gezond.

Die etiketten zijn voor andere ondernemers weer handige aanknopingspunten want zij bieden producten en diensten aan om die etiketten in te vullen, om ondernemers aan klanten te helpen, om ze te helpen hun visie en missie helder te maken, of om te helpen met de marketing van de producten en diensten. Als je de aanbieders van deze ondersteunende producten en diensten mag geloven, heb je als ondernemer deze dingen allemaal nodig, heb je visie, missie, producten, diensten, klanten en marketing nodig om succesvol te kunnen zijn.

Succesvol zijn betekent voor een ondernemer gewoonlijk kassa, geld verdienen.  Succes is ook een etiket. Succesvol zijn betekent voor een ondernemer iets anders dan voor een schrijver en voor een gitarist betekent het weer wat anders.

Ben je ondernemer en werkt het bovenstaande voor je? Prima, houden zo. Voor mij werkt het niet. Hoe ik ook mijn best doe de etiketten in te vullen die ik verbind aan ‘ondernemer’, het lukt me niet op een manier waar ik blij van wordt.

Dat wil niet zeggen dat ik mezelf niet als ondernemer wil zien, integendeel. Voor de belastingdienst en de Kamer van Koophandel ben ik een ondernemer, een juridische term waar deze instanties mee werken om de radertjes van hun organisaties te laten draaien. Voor de belastingdienst bijvoorbeeld is het belangrijk te weten of je ondernemer bent of particulier want daar gelden andere regeltjes voor.

If a label unduly restricts your freedom of choice, you’re giving too much power away….

Dus geef ik mijn etiketten te veel macht. Wat kan ik doen?

• Een andere definitie bedenken voor ondernemer. Een definitie in de vorm van een verhaal waar ik me wel mee kan verbinden.

• In plaats van ondernemer kan ik ook een ander etiket verzinnen.  Ik heb bij de Kamer van Koophandel wel eens gevraagd of ik me niet kan inschrijven als klusjesman omdat ik, net als een klusjesman, verschillende dingen wil doen en niet één vast omkaderd ding. Nou, dat kon dus niet.

• Het plakken van etiketten laten voor wat het is, is ook een optie. Gewoon doen wat ik leuk vind zonder er een etiket op te plakken. In de communicatie met anderen is dat soms wat lastig.

Via Stan Lenssen leerde ik het begrip ‘Vrije werker’ kennen.

Nou is vrije werker natuurlijk ook weer een etiket maar eentje waarmee ik blanco kan beginnen omdat ik er geen voorgeschiedenis mee heb. Ik kan het helemaal zelf invullen en weer veranderen (daar ben je tenslotte vrij voor). De mate van vrijheid is voor de vrije werker de maat voor het succes. En vanuit die perceptie ben ik succesvoller dan ooit te voren.

Ik zat net nog een formulier in te vullen voor de voorschool van mijn dochter en moest daar mijn beroep invullen. Ik speelde even met de gedachte ‘vrije werker’ in te vullen, of goudzoeker of schatgraver.

Lees ook:

• Gooi het woordenboek weg
• Je eigen spelregels voor succes
• Wat doe je nou precies?

Maar een hole in one, dat heeft toch met golfsport te maken en niet met voetbal? Inderdaad. Als je het plezier van een mooi potje voetbal laat overschaduwen door het niet slaan van een hole in one, dan klinkt dat behoorlijk waanzinnig. Als het op sport aankomt, is het meteen duidelijk dat je het succes in de ene tak van sport niet laat beïnvloeden door de maatstaven van een andere sport. Maar hoe zit dat met succes in andere activiteiten dan sport?

Succes en succesvol zijn, is vaak gelinkt aan veel geld, een groot huis, een dure auto, macht, invloed, aanzien, beroemd zijn, VIP-feestjes, luxe vakanties en noem maar op. Maar deze invulling van succes is wel heel erg beperkt en als ik mijn werk en de dingen die ik doe er aan afmeet, dan ben ik net als die voetballer met z’n hole in one.

Iedereen heeft de vrijheid zelf te bepalen wat succes betekent. Je kunt meerdere definities van succes hebben, voor verschillende activiteiten een andere definitie. Als ik een blog schrijf en ik ga daar zo in op dat ik alles om me heen vergeet, dan noem ik dat succes. Als ik muziek maak en ik voel de klanken vibreren in mijn hele lichaam, dan noem ik dat succes. Als ik minder werk en daardoor meer tijd heb om samen te zijn met mijn partner en dochter, dan noem ik dat succes, ook al verdien ik minder geld.

Deze week las ik op Twitter het volgende citaat, verstuurd door  Coert Visser:

A joyful life is an individual creation that cannot be copied from a recipe.

M.Csikszentmihalyi

Onderdeel van deze ‘individual creation’ is naar mijn idee een persoonlijke definitie van succes, van wat het voor jou  betekent. Succes kun je alleen ervaren als je het eerst je eigen definitie hebt gegeven.

Lees ook:

• Meer rijkdom met minder geld
• Succes strategieën
• Bereid je voor op het succes na het succes
  

Ik keek nog eens goed rond en besloot onbewust op de mensen die ik niet kende nog twee extra etiketten te plakken: rijk & kak. De locatie waar het feest plaatsvond versterkte dit rijk & kak-beeld: grote luxe villa met een flinke tuin en een glimmende Jaguar voor de deur. Ik voelde me er ongemakkelijk, eenzaam en onzeker. De etiketten en oordelen begonnen langzaam te werken.

Bewustzijn is er altijd en overal, de moeilijkheid is soms hoe je vanuit onbewust gedrag, vanuit een patroon, kunt overschakelen naar bewustzijn. Dat lukte door mezelf een vraag te stellen: zou ik in zo’n luxe villa willen wonen met een prachtige Jaguar voor de deur, zou ik ook rijk en succesvol willen zijn? Ja, natuurlijk zou ik dat wel willen!

Er ontstond een kiertje bewustzijn en ik vroeg me af hoe ik me zou voelen als ik rijk en succesvol zou zijn en zo’n villa en Jaguar zou hebben. Ik ging er even voor zitten en deed alsof de villa waar ik was van mij was, alsof de Jaguar voor de deur mijn Jaguar was. Mijn weerstand tegen de situatie veranderde in plezier, ik vond het ineens allemaal wel prima zo.

Op datzelfde moment merkte ik op dat er een man tegenover me was komen zitten. Ik kende hem niet en had hem eerder al ingedeeld in de categorie rijk & kak. Hij vroeg me wat ik zoal deed in het dagelijks leven. Ik voelde aanvankelijk wat aarzeling om hem te antwoorden. ‘Hij zal wel niet echt interesse hebben’, dacht ik, maar dat was geloof ik een projectie van mijn eigen gebrek aan belangstelling.

Ik begon te vertellen en al na een paar zinnen gebeurde er iets heel opmerkelijks. Zonder dat ik hem daarover had verteld, begon hij te praten over het belang van doen wat je leuk vind, daarop blijven vertrouwen en volhouden, en dat succes dan komt. Hij vertelde me precies de woorden die ik ook altijd tegen mezelf zeg als ik moed en vertrouwen nodig heb. We hadden daarna een geweldig leuk en inspirerend gesprek.

Later op de avond, terug thuis (geen villa maar wel mijn thuis, geen Jaguar voor de deur maar wel een auto die niet eens van mij is maar die me wel overal naar toe brengt), zag ik pas goed wat er was gebeurd op dat feest. Hoe ik vanuit weerstand de mensen op het feest als het ware van me had afgeduwd. Hoe ik daarna vanuit plezier een bijzonder gesprek met een bijzonder mens had aangetrokken. Kwestie van energie met verschillende vibraties.

Dat wat je verlangt, dat wat je nodig hebt, komt soms tot je op de meest onverwachte momenten en manieren. En dan staat er ineens een wildvreemde man je precies datgene te vertellen wat je op dat moment het meest nodig hebt om te horen. Het universum werkt via mensen.

Statues don’t succeed, they just get crapped on. Watch out for the pigeons.

Wat ik ook een hele aardige vond is om te weten was succes is, wat het voor jou is, hoe het er voor jou uitziet. Succes kan namelijk voor iedereen verschillend zijn. Om dit te verhelderen geeft hij het volgende voorbeeld:

…one person’s success (a pregnancy for example) might be another person’s catastrophe.

Duidelijk toch?

Maar wat doe je na het succes waar je al zo lang naar uit hebt gekeken, zo naar hebt verlangd?  Op deze vraag geeft Richard St. John antwoord in het filmpje ‘Success is a continuous journey’:

Richard St. John benoemt in zijn filmpje acht eigenschappen die leiden tot succes:

1. Passion
2. Work
3. Focus
4. Push
5. Ideas
6. Improve
7. Serve
8. Persist

Deze eigenschappen, en omdat ze in een cirkel zijn gezet, doen me denken aan ‘De Creatiespiraal’ van Marinus Knoope. Lees ook:

• Eerherstel voor de angst.
• Schenk aandacht aan je wensen.

www.youtube.com/watch?v=45mMioJ5szc

Om succesvol te zijn moet je durven falen.

Zo dacht ik klaar te zijn met wat ik eerder schreef in ‘Overvloed en beperking‘. Tot ik via Twitter van @hemelwandelaar een tip kreeg om de TED video ‘A different way tot think about creative genius’ van Elisabeth Gilbert eens te bekijken.

Wat ik schreef in ‘Overvloed en beperking’ is ineens niet klaar meer. Het is weer helemaal open, het is een schakeltje geworden in een groter geheel dat het creatieve proces heet.

Een creatief proces is voor mij soms net een bevalling. Alleen weet ik niet waarvan en wanneer ik ga bevallen, misschien is het wel loos alarm. Weet ook niet of ik even moet wachten of juist moet persen. Bang voor een miskraam of voor een dood geboren kindje. Bang de bevalling niet aan te kunnen. Bang voor de pijn van de persweeën.

En dat maakt een creatief proces soms tot gekmakende ervaring. Als zich een nieuw idee aandient denk ik ‘Oh nee, daar gaan we weer…’.

Elisabeth Gilbert zegt over het creatieve proces dat de mens niet het creatieve genie IS maar dat de mens een creatief genie HEEFT. Het creatieve genie is een soort van magische Goddelijke entiteit buiten de kunstenaar die hem helpt met zijn werk. De kunstenaar werkt als het ware samen met het creatieve genie maar is dat genie niet zelf.

Deze visie schept een psychologische afstand tussen de kunstenaar en de uitkomsten en resultaten van zijn werk. De kunstenaar moet wel zijn deel doen zoals blijven schrijven, schilderen, beeldhouwen of muziek maken, maar wordt daarbij geholpen door het creatieve genie. De kunstenaar deelt de successen en mislukkingen met het creatieve genie, de kunstenaar slaagt of faalt niet alleen maar samen met zijn creatieve genie.

Twee prachtige stukjes in de TED Talk zijn het voorbeeld van Tom Waits op 12:30 minuut waarin Elisabeth vertelt over hoe Tom Waits zijn creatief genie aansprak. En op 14:27 waarin Elisabeth vertelt over hoe ze tegen haar eigen creatieve genie sprak.

Volgens de landelijke dagbladen en de nieuwsuitzendingen op radio en tv zitten we wereldwijd in een enorme crisis. Heette de crisis eerst terrorisme, nu heet de crisis geld. Of je het nu leuk vindt of niet, zelfs als je geen kranten leest of nieuwsuitzendingen volgt: het nieuws over de crisis is overal.

In de supermarkt waar ik boodschappen doe staat een rek vol kranten, precies bij de ingang. Iedereen die er naar binnenloopt, ziet als eerste de krantenkoppen die maar één boodschap uitschreeuwen: CRISIS !  Nou lijkt me dat niet bepaald bevorderlijk voor de omzet van die supermarkt want zeg nou eerlijk: zou jij het geld extra laten rollen als je net in een vette krantenkop hebt gelezen dat de bank waar je appeltje voor de dorst is ondergebracht op instorten staat? Tenzij je naam Eckhart Tolle is en je helemaal aanwezig bent in het hier en nu gebeurt er dan toch het één en ander met je.

Wat zou er anders zijn als de media eens wat meer oplossingsgericht te werk zouden gaan en bijvoorbeeld zouden schrijven over de uitzonderingen op het probleem en over behaalde successen? Deze vraag was de inspiratie voor het themagesprek “oplossingsgerichte science fiction” tijdens de Noam netwerkdag op 17 oktober 2008.

De opzet van het themagesprek was om via een probleemstelling, bijvoorbeeld over de media, nieuwe toepassingen voor oplossingsgericht werken te bedenken en om ook de toekomst van het oplossingsgericht werken zelf te verkennen.

De deelnemers aan het themagesprek brachten echter een opmerkelijk proces op gang. Na de formulering van de eerste probleemstelling over de media, bedachten en benoemden zij allerlei interessante en inspirerende uitzonderingen op het probleem. Ditzelfde proces herhaalde zich bij andere probleemstellingen op het gebied van opvoeding en onderwijs.

Doordat de deelnemers zoveel positieve uitzonderingen wisten te bedenken leken de probleemstellingen ineens te zijn verdwenen. Ook het laatste onderwerp, of moderne Internet ontwikkelingen een rol kunnen spelen bij oplossingsgericht werken zoals online coaching, werd beantwoord met voorbeelden waar dit al met succes wordt toegepast.

Het bedenken van positieve uitzonderingen op het probleem had ook als effect dat er een sfeer van hoop en vertrouwen ontstond zoals één van de deelnemers het noemde. Ook groeide er enthousiasme en verwondering over al die dagelijkse dingen die wel al werken. En in zo’n sfeer houdt een probleemstelling geen stand. Waar de mindset gericht is op oplossingen en op dingen die er wel al zijn, verdwijnt het probleem. Het was alsof het probleem langzaam maar zeker was verdampt. Een opmerkelijke ervaring en tevens een mooi voorbeeld van wat er tijdens een oplossingsgerichte sessie kan gebeuren.

Misschien bestaat het woord “oplossingsgericht” over tien jaar niet meer en wat dan overblijft, is de kern van het oplossingsgericht werken. En die kern is dat we een probleem niet eerst analyseren om te onderzoeken wat de oorzaak ervan is, en dat we ook niet meer in kaart brengen wat de gevreesde toekomst is. Maar dat we in de plaats daarvan direct kijken maar het probleem en wat we ervoor in de plaats willen. En ook dat we kijken naar eerdere successen, wat we daarvan kunnen leren en naar wat er al goed gaat.

Het thema gesprek maakte duidelijk dat deze toekomst al volop in ontwikkeling is. Er zijn al talloze voorbeelden van hoe mensen thuis, op school en op het werk, vanuit een oplossingsgerichte mindset te werk gaan. Mensen zijn hierdoor weer echt met elkaar in gesprek en zij hebben hoop en vertrouwen in de toekomst.

Iemand in de groep zei dat we niet moeten willen om het oplossingsgericht werken over de hele wereld te verspreiden. En dat is waar. Het is de oplossingsgerichte minset die zichzelf verder verspreidt.

En toch ben ik ook wel een beetje benieuwd wanneer de eerste “oplossingsgerichte krantenkop” me in de supermarkt toeschreeuwt. Ik hoop eigenlijk dat dit nooit gebeurt want ik zou me afvragen wat er in hemelsnaam met het oplossingsgericht werken aan de hand is. Een schreeuwerige krantenkop past voor geen meter bij oplossingsgericht werken.

Dit artikel is tot stand gekomen dankzij de inbreng van de deelnemers aan de thema gesprekken tijdens de NOAM netwerkdag. Dank voor jullie bijdrage, inspiratie en creativiteit.

Wil je meer weten over de Noam of over oplossingsgericht werken, raadpleeg dan eens de volgende bronnen:

• www.noam.nu
• www.oplossingsgerichtveranderen.nl
• www.oplossingsgerichtmanagement.nl
• www.solutionfocusedchange.com
• www.oplossingsgerichtwerken.com
• www.oplossingsgerichtwerken.blogspot.com

Of lees de boeken “Oplossingsgericht aan de slag” of “Paden naar oplossingen“