Ik dacht altijd dat verlicht zijn betekende dat je een soort van (Jezus Christus + Martin Luther King + Ghandi) in het kwadraat moest zijn.  De betekenis die Pamela Kribbe eraan geeft vind ik heel wat pragmatischer. Wel een klap in het gezicht van de spiritueeltjes die denken dat het niet OK is om af en toe boos te zijn

We zeggen in ons taalgebruik:  ‘Ik ben boos op jou’ omdat we de overtuiging hebben (vaak onbewust) dat de ander de oorzaak is van onze boosheid. Zo zeggen we ook: ‘Ik ben verliefd op jou’ omdat we de overtuiging hebben (eveneens vaak onbewust) dat de ander de oorzaak is van de liefde die we ervaren. We maken dan de ander tot bron van die liefde. Zo’n bron moet veroverd worden, beheerst en gecontroleerd om verzekerd te blijven van die liefde: vroeger of later een effectief recept voor relatieproblemen.

Maar net zo min als een ander de bron is van de boosheid die je voelt, is een ander de bron van de liefde die je  ervaart. Die bron van liefde ben je zelf en de ander waar je verliefd op bent, fungeert als spiegel voor die bron. Die liefde ligt niet buiten jezelf bij een ander maar in jezelf. Die ander helpt je alleen maar die liefde in jezelf te ervaren door deze naar je terug te spiegelen. Als je dat weet hoef je de ander ook niet te veroveren, te beheersen en controleren.

Ik zou nog een nieuwe blogpost kunnen schrijven over of je teleurgesteld kunt zijn IN iemand. Nee, dat kun je niet. Teleurstelling heeft niks met de ander te maken maar alles met je eigen verwachtingen.  Met je verwachtingen creëer je je eigen teleurstellingen. De ander helpt je alleen maar aan te tonen dat je verwachtingen niet klopten.

Lees ook: Je bent nooit boos OP iemand

And I can’t stop thinking about you. And I can’t stop thinking about your love. (Maroon 5)

I can’t Live. If living is without you. (Mariah Carey)

You make me feel like a natural woman. (Aretha Franklin)

You make me real. (Westlife)

Hopelessly devoted to you. (Olivia Newton John)

You love me, you complete me. (Keyshia Cole)

That I’m lost without your love. Life without you isn’t worth the trouble of. (Bread)

Now who’s to guide me. Because I’m lost at sea. Without your love. (Billy Holliday)

You’re the first and last thing on my mind. (Blue)

Cause if you’re gone…inside. I’d die without you. (P.M. Dawn)

Liefde en relaties zijn een rijk gevulde inspiratiebron voor songwriters. In veel songteksten klinken de liefde en de relatie echter als een obsessie en een totale afhankelijkheid van de ander, zeg maar gerust als een flinke verslaving. Hetzelfde zie je terug in relatiedrama’s in films.

Die zoektermen brachten me op het idee een nieuwe rubriek te maken: vraag en antwoord. In ‘vraag en antwoord’ wil ik regelmatig korte reacties geven op de zoektermen die mensen naar mijn blog hebben gebracht. Hier de eerste ‘vraag en antwoord’ blogpost.

Hoe kun je van iemand blijven houden?

Daar zijn geen garanties voor. Wat wel helpt is van jezelf blijven houden. Dat wat je zelf niet hebt (bijvoorbeeld liefde voor jezelf) kun je ook niet delen met een ander.

Waarom zijn er problemen?

Misschien zijn er wel helemaal geen problemen en is het enige probleem de manier waarop wij tegen situaties aankijken. We noemen de situatie het probleem maar in feite is onze manier van denken het probleem. Er zijn situaties die om een respons vragen, zo’n situatie noemen we dan een probleem. In het Engels betekent responsibility the ability to respond. Het vermogen om een respons te geven. Situaties die om een respons vragen, helpen ons om onszelf te ontwikkelen, te groeien, keuzes te maken en om in beweging te komen. Ze confronteren ons met wie we zijn en waar we voor staan.

Jezelf vergelijken met anderen

Niet doen. Vergelijken leidt tot oordelen. Oordelen over de ander, jezelf of allebei. Oordelen staan de verbinding met jezelf en de ander in de weg. Nou is niet doen natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Oordelen zijn er nu eenmaal, soms in een fractie van een seconde. Wat helpt is om je ervan bewust te zijn dat je oordeelt en wat die oordelen dan zijn Onderzoek ze, schrijf er bijvoorbeeld over in een dagboekje, dan verliezen ze steeds meer hun greep op je.

Valkuil voor pleasers

People pleasing is zelf de valkuil. People pleasing gaat voorbij aan je eigen verantwoordelijkheden en aan die van de ander. In mijn beleving is people pleasing een vorm van controle en manipulatie. Alles wat je buiten jezelf probeert te controleren krijgt macht over jou. Je geeft je eigen macht weg. Als je je maar lang en vaak genoeg richt op anderen, weet je op een gegeven moment niet meer wie je zelf bent.

Op een gegeven moment heb je het wel gehad met die kaas en ga je op onderzoek uit. Je gaat graven en na een tijdje kom je in een laag saus terecht. Je hele wereld verandert van kaas in saus, ineens is alles saus.

Maar ook dat gaat op een gegeven moment vervelen en je graaft nog verder, nog dieper tot je op een laag pasta terecht komt. En weer verandert alles en is je hele wereld ineens pasta.

En zo graaf je steeds verder en verder, dieper en dieper, laag na laag. Maar hoe diep je ook graaft, je hebt geen idee dat je in een lasagneschotel zit. Alleen degene die de lasagneschotel heeft klaargemaakt, ziet en weet dat al die laagjes samen een heerlijke lasagneschotel vormen.

Het leven is ook zo’n laagjes aangelegenheid. Je kunt erin graven en allerlei laagjes ontdekken. Hartstikke leuk en spannend. In sommige laagjes is het goed uit te houden, in andere heel wat minder.

Maar de verwarring wordt groot als je de realiteit en waarheid van het ene laagje projecteert op de realiteit van het andere laagje. Als voorbeeld weer de lasagne. Stel je zit een paar laagjes diep ergens tussen de tomaten. Ergens in een bovenliggend laagje hoor je iemand roepen: ‘Help  me want het leven is zo vreselijk. Alles is kaas en ik hou niet van kaas’. Antwoord je dan terug: ‘Hoezo is het leven vreselijk? Alles is tomaat en tomaat is heerlijk’ ?

Ik moet hier aan denken als ik hoor zeggen dat alles liefde is, dat ook het geweld in zijn meest gruwelijke verschijning eigenlijk een daad van liefde is omdat er lessen zijn te leren van het geweld en omdat zielen hebben afgesproken elkaar die lessen aan te bieden hier op aarde.

In het laagje lasagne waarin wij hier zitten, is geweld echt geen liefde. Misschien bestaan er diepere laagjes waar geweld een andere betekenis heeft maar hier op aarde, in het laagje aardse modder waar wij in rondlopen, is geweld niet iets wat we maar moeten wegwuiven met het idee dat alles liefde is.

In zijn boek ‘The Dance of Wounded Souls’ schrijft Robert Burney dat het verdraaide en  vervormde perspectief dat we van het leven hebben ontwikkeld, voor een deel het resultaat is van proberen de waarheden van het ene niveau, toe te passen op de realiteit van een ander niveau.

Andersom werkt het natuurlijk ook zo: omdat in het laagje waarin we ons hier bevinden zoiets  als geweld bestaat, betekent dit nog niet dat er ook geweld is op de andere lagen. Of dat het universum of god of hoe je alles wat er is maar wilt noemen, een gestoord gewelddadig zootje is.

Lees ook:

• Communicatie met het hart
• The dance of wounded souls

Gregg vertelt tijdens het interview over een experiment uit 1993 waarbij zo’n 4000 mensen bij elkaar kwamen in Washington D.C. om te mediteren.  Ze wilden onderzoeken of ze door te mediteren de criminaliteit in de stad konden terugbrengen. En wat bleek: in de acht weken dat het experiment duurde daalde de criminaliteit met 23%.

En nu komt het! Op de vraag hoeveel mensen nodig zijn om een meetbaar effect te hebben antwoordt Gregg: de wortel uit 1% van een samenleving. Hij geeft als voorbeeld de stad Amsterdam met zo’n 800.000 inwoners. De wortel uit 1% bedraagt dan 90 mensen! Als 90 mensen in Amsterdam in een coherente staat van vrede of liefde verkeren kan dit volgens Gregg een groot effect hebben op de hele samenleving.

De wortel uit 1%. Denk niet dat wat je doet een druppel op een gloeiende plaat is.

Je kent ze vast wel, dit soort statements over liefde en angst. Het Internet en allerlei Self-Help boeken staan er vol mee. Liefde en angst worden vaak neergezet als tegenpolen: angst = ego = negatief, liefde = hogere Zelf = positief.

Het klinkt voor mij nogal zwart/wit. Het klinkt of  je handelt vanuit 100% angst en 0% liefde OF 100% liefde en 0% angst. Alsof daar tussenin een groot vacuüm bestaat.

Maar het vacuüm is niet leeg (onder andere Nassim Haramein – Unified Field Theory) en ook de ruimte tussen liefde en angst is niet leeg. Het is niet OF het ene OF het andere. Liefde en angst zijn met elkaar verbonden. Als bondgenoten, niet als vijanden.

Een batterij heeft een pluspool en een minpool om de elektriciteit te laten stromen. De pluspool en minpool van de batterij zijn verschillend en gelijkwaardig, de ene pool is niet beter of slechter dan de andere. Beide polen zijn nodig.

Naar analogie van de batterij heeft angst een functie om de liefde te laten stromen. Angst is als het ware de uitnodiging voor de liefde die zegt: ‘Liefde, kom gauw hier naar toe want hier ben ik, angst!’. Angst verdrijft de liefde niet. Angst verwelkomt de liefde, nodigt de liefde uit.

Angst bestrijden is net zo zinloos als de minpool van een batterij elimineren want dan is er geen stroom meer.

Liefde is geen angst laten varen. Liefde is angst accepteren zodat de liefde kan stromen.

Wat is dat eigenlijk, een onmogelijke liefde? In mijn droom ging het over twee mensen die zich onweerstaanbaar tot elkaar aangetrokken voelden maar die daar niet aan konden toegeven omdat ze allebei al een andere relatie hadden. Zoiets heet dan een onmogelijke liefde.

Hoe graag ze ook samen wilden zijn, ze maakten geen plannen om het dan toch maar te doen. Ze onderzochten ook niet de mogelijkheden en de consequenties. En wat ze al helemaal niet deden was gewoon hun hart volgen. Het was alsof ze stilzwijgend en gekweld door verlangen wisten dat het onmogelijk was, dat het een voldongen feit was.

Wat ze volgden waren de ongeschreven relatieregels. Regels die geen enkele functie hadden anders dan dat ze de liefde blokkeerden. Zelfbedachte mentale blokkades: ‘Het is niet gepast, zoiets doe je niet, zo hoort dat niet, je weet toch wel beter, wat als… ., ja maar…?’

In mijn droom ging het over een onmogelijke liefde in de zin van een relatie. Maar een onmogelijke liefde kan ook gaan over de liefde voor het maken van een wereldreis, van je hobby je werk maken of een boek gaan schrijven. Je huis verkopen en erop uit trekken. Je baan opzeggen en gaan schilderen, beeldhouwen of schrijven.

De enige echte obstakels zijn de mentale blokkades. En die hebben we zelf bedacht, of zelf aangeleerd, of zelf overgenomen van een ander. Niemand anders dan wijzelf hebben ooit besloten die mentale overtuigingen te geloven, ze voor waarheid aan te nemen. En dan wordt een overtuiging een blokkade en alleen wijzelf kunnen deze blokkades weer opruimen.

Verlangen op zich is niet gekmakend. Gekmakend is het om vol met je verlangen tegen je mentale blokkades aan te knallen. Als een soort van onzichtbare muur. Niet weten wat het is dat maakt dat je steeds terugstuitert. Iedere keer weer opnieuw.

Volgens mij is het deze onzichtbare muur van mentale blokkades die Randy Pausch bedoelde toen hij zei:

‘Muren zijn er om de mensen tegen te houden die het niet graag genoeg willen. Ze zijn er om de ánderen tegen te houden.’

Geen enkele liefde is onmogelijk. De liefde die je ergens voor voelt maakt dat datgene waar je naar verlangt mogelijk is. Liefde is de taal van de mogelijkheden.

(Tiamat; vote for love)

www.youtube.com/watch?v=MAvVTRsMAOg

Aardig doen is zelfs best wel onaardig.

Als iemand voordringt terwijl je in de rij voor de kassa staat te wachten en je zegt er niks van, dan doe je jezelf geweld aan. Jouw tijd is net zo kostbaar als die van een ander. En je doet de ander ook geweld aan want je ontneemt hem/haar waardevolle feedback over zijn/haar gedrag.

Liefde is geen soft gedoe. Liefde kan confronterend zijn. Opkomen voor je eigen behoeften en een ander de consequenties van zijn/haar gedrag teruggeven is een daad van liefde.

Dat wil niet zeggen dat je jezelf hufterig moet gaan gedragen. Geweldloze communicatie biedt een respectvolle manier om op te komen voor jezelf en om een ander de consequenties van zijn/haar gedrag terug te spiegelen:

Benoem de waarneming: Als ik zie dat je halverwege in deze rij gaat staan in plaats van achteraan…

Benoem het gevoel: …dan voel ik me geïrriteerd…   

Benoem de behoefte: …omdat ik behoefte heb aan respect…

Onderneem actie: …Ik wil graag dat jij achteraan in de rij aansluit.

In wat meer chronische situaties, bijvoorbeeld een vriendin die telkens haar afspraken met jou niet nakomt, ook al heb je er samen al meerder keren over gesproken, kun je de actiestap als een drietrapsraket presenteren:

• Stap 1: De volgende keer dat je een afspraak niet nakomt zal ik je vertellen wat de situatie met me doet.
• Stap 2: Als het daarna nog een keer gebeurt ga ik weg en ga ik zelf iets leuks doen.
• Stap 3: En als het daarna nog gebeurt zal ik alle andere opties overwegen.

En wees vastberaden de acties ook daadwerkelijk uit te voeren. De derde stap kan bijvoorbeeld betekenen dat je de vriendschap beëindigt. Dat hoef je op dat moment niet te zeggen maar kun je als de situatie zich voordoet wel overwegen.

Dit artikel is geïnspireerd door een artikel op de blog van Katinka Hesselink.