Actie is reactie

Geplaatst op 2 March, 2010 

’s Avonds breng ik mijn dochter naar bed. Ik leg haar op het aankleedkussen op de commode, trek haar pyjama aan en poets haar tanden. Terwijl ik haar tanden poets, duwt ze met haar benen tegen me aan. Ze is al zo gegroeid en zo sterk geworden, dat als ze met haar benen tegen me aanduwt, ze zichzelf met haar hoofd tegen de muur duwt. ‘Auw, muur’ zegt ze dan.

Ik vertel haar dan dat ze dat zelf doet. ‘Actie is reactie’ zeg ik, ‘Als jij tegen mij aan duwt, duw je jezelf tegen de muur’. Dan kijkt ze me aan en probeert ‘Actie is reactie’ te zeggen. Het klinkt als ‘aksieraksie’. Maar de bottomline is dat ze gewoon doorgaat met zichzelf tegen de muur aan te duwen.

Ook vanavond (het is avond terwijl ik deze blog schrijf) hetzelfde tafereel op de commode: ‘aksieraksie’.

Toen ik weer  achter mijn computer zat, opende ik mijn RSS reader en las wat blogs. Er zat een hele mooie blogpost tussen van Paul de Blot: De kleuter is reeds spiritueel. Het gaat over verwondering en nieuwsgierigheid, over dat het kind wil zoeken en experimenteren. Paul de Blot geeft in zijn blogpost een mooi voorbeeld: ‘Zie hoe het kind telkens weer een glas laat vallen om vol verwachting te kijken waarheen het rolt. Mama verbiedt het en toch zet het kind door, totdat het glas kapot valt.’

Ineens zie ik mezelf staan voor die commode. Mijn dochter aan het spelend leren, onderzoeken, ervaren en experimenteren met wat er gebeurt als ze met haar benen tegen me aan duwt. En ik,  de pappa die graag weet hoe iets werkt, komt met de derde wet van Newton aankakken: actie is reactie. Een groter verschil tussen hoe een kind te werk gaat en hoe een volwassene te werk gaat is nauwelijks denkbaar.

Ik ga haar vragen of ze me kan leren om te spelen, te onderzoeken, te ervaren en te experimenteren, net zoals zij dat doet. Geen Newton meer, geen actie is reactie meer.

Volgend jaar gaat ze naar de voorschool, best kans dat ze daar de juf vertelt over ‘aksieraksie’. Die juf zal niet weten hoe ze het heeft. Als de juf slim is gaat ze Googelen en komt ze met een beetje geluk op deze blogpost terecht:  “Hallo juf, laat haar maar lekker veel spelen, daar leert ze meer van dan van die bullshit die ik allemaal heb geleerd.”

Actie is reactie

Bewaard onder Persoonlijk, Vaderschap | 10 Comments

Tags:

Puzzel moeilijk

Geplaatst op 10 February, 2010 

Ik kwam thuis en vol trots liet mijn dochter haar nieuwe puzzel zien: ‘Puzzel moeilijk’ zei ze. Het was de eerste keer dat ik haar het woord ‘moeilijk’ hoorde zeggen. Haar woordenschat ontwikkelt zich snel en er komen ook steeds meer andere mensen in haar leven waardoor het elke keer weer een verrassing is haar te horen praten. Bijzonder leuk om te volgen. En confronterend soms.

Confronterend omdat ze sommige dingen leert op een manier die ik graag anders wil.

Zo zegt ze sinds kort regelmatig ‘Sorry’. Ik wil niet dat ze leert om bij het minste of geringste ’sorry’ te zeggen. Ik heb een oordeel over mensen die om de haverklap ’sorry’ zeggen, namelijk dat het mensen zijn met een gebrek aan eigenwaarde. Ze heeft het ’sorry zeggen’ ergens opgepikt en is er zelf mee gaan spelen. Want dat is wat ik denk dat ze doet: ermee spelen. Spelend leren. Onderzoeken hoe andere mensen erop reageren.

Vandaag was het ‘puzzel moeilijk’. Van wie heeft ze het woord ‘moeilijk’ nou weer? En wat bedoelt ze met ‘puzzel moeilijk’? Dat er meer stukjes in zitten dan in haar vorige puzzel? Is ze aan het vergelijken? Of heeft ze iemand horen zeggen dat het een moeilijke puzzel is en heeft ze dat overgenomen? Het zet me aan het denken. Een Puzzel IS niet moeilijk. Je kunt wel de beleving hebben dat iets je moeilijk afgaat. Kun je nog met nieuwsgierigheid en plezier ergens aan beginnen als je het bij voorbaat al moeilijk noemt?

Ik wil graag dat ze zo nieuwsgierig, onderzoekend en speels blijft als ze zelf wil. En ik ben bang dat niet alles wat ze van anderen hoort en ziet daar aan bijdraagt. En bij die groep ‘anderen’ hoor ikzelf ook. Ik zeg ook wel eens iets dat ik achteraf graag anders had gezegd. Ik heb geen controle over wat ze leert en hoe. Ik heb geen controle over hoe andere mensen met haar communiceren. Het enige waar ik controle over heb, is hoe ik zelf communiceer. En dat is soms al lastig genoeg. Correctie: dat ervaar ik soms als lastig.

Als ik haar binnenkort woorden als ‘lief’ en ’stout’ hoor zeggen, dan volgt er meteen een nieuwe blogpost want van lief en stout ga ik gillen.

Puzzel moeilijk

Bewaard onder Communicatie, Vaderschap | 7 Comments

Tags: , ,

De gevoelsexpert

Geplaatst op 26 January, 2010 

We vierden de verjaardag van mijn dochter. Moet je voorstellen dat je twee jaar wordt en dat je aan een tafeltje zit midden in een kamer met een stuk of tien volwassenen om je heen plus nog wat kinderen die met z’n allen ‘Lang zal ze leven’ voor je zingen. Dan krijg je ook nog een stukje gebak voor je neus met twee kaarsjes erop en word je aangespoord die kaarsjes even uit te blazen.

Als een kind in zo’n situatie niet meteen heel erg hard gaat meezingen, meeklappen of op een andere manier blijk geeft van hetzelfde plezier als waarmee die volwassenen te keer gaan, dan krijgt het al gauw te horen: ‘Ooooh, ze is verlegen….’.

Het was een leuk feestje hoor, dat voorop gesteld, en ook mijn dochter heeft het zeer naar haar zin gehad. Maar dat tafereeltje liet me niet helemaal los. Ik heb na afloop op de video opname nog eens goed de gezichtsexpressie van mijn dochter bekeken. Ze zag er fantastisch uit maar om nou te zeggen hoe ze zich voelde?

Ik weet nog dat we tijdens een training Geweldloze Communicatie rollenspelen deden waarbij we aan de hand van aandachtig waarnemen, moesten achterhalen hoe degene die het rollenspel speelde zich voelde. ‘Makkie’ dachten we want we waren al een paar jaar met Geweldloze Communicatie bezig en dachten dat we gevoelsexperts waren.

Ik zal je vertellen: we zaten er bijna in alle gevallen naast. Door alleen maar waar te nemen kun je onmogelijk weten hoe een ander zich voelt. Het enige wat je kunt waarnemen is het verschil tussen spanning en ontspanning en de beweging daartussen. Dus wat moet je doen als je wilt weten hoe een ander zich voelt: checken!  En door te checken maak je tevens de verbinding met de ander.

Nu denk ik mijn dochter aardig te kennen maar oh boy, is dat een valkuil als het de gevoelens van de ander aan gaat. Ik bekijk dus die video en kan alleen maar gissen naar hoe zij zich voelde achter dat tafeltje. Zij is expert op het gebied van haar gevoelens en ik ben expert op het gebied van mijn gevoelens.

Mijn wat-je-zegt-ben-je-zelf hypothese zegt dat een volwassene misschien zelf een beetje verlegen was. Nee, ik heb dit niet gecheckt :)

De gevoelsexpert

Bewaard onder Communicatie, Persoonlijk, Vaderschap | 6 Comments

Tags: , ,

De dag die nooit mag komen

Geplaatst op 15 January, 2010 

Mijn dochter leert haast elke dag nieuwe woordjes en van losse woordjes maakt ze al korte zinnetjes.

De dag die nooit mag komen komt steeds dichterbij, de dag dat ze me vraagt: ‘Papa, waarom voeren mensen oorlog?’. ‘Nou schat, dat komt omdat……’

Wat zou ik haar in hemelsnaam moeten antwoorden? ‘Nou schat, dat komt omdat mensen wetten hebben gemaakt over oorlog voeren. Als je je aan die wetten houdt, dan mag je oorlog voeren ook al is oorlog het meest verschrikkelijke wat mensen elkaar kunnen aandoen.’

Ik wil deze vraag niet hoeven beantwoorden. Ik wil dat de dag dat ze me deze vraag stelt nooit komt. Ik wil dat tegen de tijd dat ze me die vraag kan stellen, de vraag overbodig is omdat alle oorlog de wereld uit is.

De dag die nooit mag komen

Bewaard onder Vaderschap | 6 Comments

Tags: ,

Winnen/winnen

Geplaatst op 4 January, 2010 

‘Bouwen, bouwen, papa bouwen.’ Mijn dochter wil graag dat we samen met de Duplo blokken spelen, een trap of een huisje bouwen zijn haar favoriet. Ik had die dag een nieuwe doos Duplo blokken gekocht zodat we grotere dingen  konden bouwen.

We begonnen met de contouren van een huis maar ik kon de verleiding niet weerstaan om bovenop het huis een zo hoog mogelijke toren (mijn favoriet) te bouwen. Tijdens het bouwen duwde ze de toren een paar keer omver en vielen alle stukken op de grond. Die raapte ik dan weer op, voegde ze samen met nog wat andere blokken, en liet de toren, nu nog hoger, opnieuw verrijzen. Er stond een flink bouwwerk in de kamer, groter dan ik ooit eerder bouwde.

Ik was er trots op. Mijn dochter niet, die wilde de toren alleen maar omver duwen. Die toren was niet onze toren, het was de mijne. We hadden hem niet samen gebouwd, dat had ik gedaan.  We hadden niet samen gespeeld zoals zij het graag wilde. Ze wilde liever de toren omver duwen en met de blokken samen iets anders bouwen. Het maakte haar niet uit wat, als het maar samen was.

Eerder die dag had ik in het boek ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ van Stephen Covey gelezen over verschillende vormen van menselijke interacties zoals winnen/winnen en winnen/verliezen. Ik vond winnen/winnen zeer vanzelfsprekend omdat het wederzijds voordeel oplevert. In winnen/verliezen herkende ik de aanpak van een aantal mensen met wie ik de omgang als moeilijk ervaar en ik begreep nu hoe dat kwam.

Maar in het bouwspel met mijn dochter viel ik hard door de mand want ik had ingezet op winnen/verliezen. Ik was de essentie van samen spelen uit het oog verloren en had me laten meeslepen door mijn verlangen iets neer te zetten dat groot en indrukwekkend was. Dat was wat ik wilde. Maar wat zij wilde bleef onvervuld, zij wilde gewoon samen iets doen, samen ergens mee bezig zijn, samen spelen. Voor haar is bouwen een manier om tot samen spelen te komen. Voor mij is bouwen ook echt bouwen. Samen op hetzelfde speelkleed zitten en met dezelfde blokken bezig zijn, is nog niet samen spelen, is nog niet winnen/winnen.

Ik heb veel waardering voor Stephen Covey maar menselijke interacties leer je niet uit een boek. Dat leer je in de praktijk. Van een bijna tweejarige bijvoorbeeld.

Winnen/winnen

Bewaard onder Persoonlijk, Vaderschap | 3 Comments

Tags: , ,

Volgende pagina →