Paul de Blot in zijn blogpost ‘Het gaat om het welzijn en niet enkel om geld‘

We spraken onder andere over zakelijke relaties en over communicatie. Er bestaan allerlei modellen over verschillende typen mensen en hoe je die het beste kunt aanspreken op een manier die past bij hun persoonlijkheidstype. Die modellen zijn dankbaar gereedschap voor trainers en adviseurs die er hun boterham mee verdienen.

Op papier kunnen die modellen er veelbelovend uitzien maar om nou iemand aan de hand van een model in te delen in een hokje (bijvoorbeeld type ‘rood’) en dan de communicatie aan te passen aan hoe een type ‘rood’ volgens het model wil communiceren, dat gaat me echt te ver. Dan vermoord je de authenticiteit.

Waar hadden we het nog meer over? Oh ja, voorwaarden. Je kent ze vast wel: de inkoop- en verkoopvoorwaarden. Ik hou daar niet van en experimenteer graag met samenwerkingsvormen waarbij die beruchte kleine lettertjes niet nodig zijn. Soms lukt dat zoals het samenwerken met Theo Buijsrogge aan zijn boek ‘Succeskompas’. Soms lukt het ook niet zoals een uitgeverij die akkoord ging met samenwerken op basis van waardebepaling achteraf en bij nader inzien toch met een contract op de proppen kwam omdat de directeur het allemaal te riskant vond.

In zijn blogpost ‘Acts of Surrender 16: Past the Point of No Return’ zegt de schrijver Mark David Gerson :

‘I’ve let go many of the trappings of the outer world, including many aspects of the codependent, marginally abusive relationship I’ve had with creditors and official agencies. Because they hold the power of consequences over me, I have related to them from a place of fear-based self-preservation. Put another way, as I’ve mentioned here before, I’ve now declared myself sovereign — not above the law, but no longer under it.’

Hoe vaker ik deze woorden lees, hoe meer ze me raken.

Ik loop in de richting van waar de zon bezig is met ondergaan en stap nog even binnen bij taverne ‘Chalet’ om afscheid te nemen van Jo en Veronique.

In de horeca werken twee soorten mensen. De ene soort vraagt wat je wilt bestellen en of het heeft gesmaakt. Ook al kom je vaker op bezoek, ze beperken zich tot de standaard Horeca zinnetjes: beleefd maar inhoudsloos. Tot een gesprek komt het niet. De andere soort zal je vragen of je op vakantie bent en of je het naar je zin hebt, het begin van een leuk gesprek.

De eerste soort is vervangbaar. Je kunt ze vervangen zonder dat je een verschil merkt want ze gebruiken dezelfde beleefdheden. Ze brengen je bord en/of glas en behandelen je als klant. Dit zijn wat Seth Godin in zijn boek ‘Linchpin’ de cogs noemt, de tandwielen. Als je in een machine een tandwiel vervangt, merk je er ook niets van.

De tweede soort is onmisbaar. Als zo iemand verdwijnt of vervangen wordt, merk je het meteen. Seth Godin noemt dit de Linchpins, zij die de kunst van het mens-zijn verstaan en mensenwerk doen. Zij brengen je bord en/of glas en behandelen je niet als klant maar als mens en dat doen ze door zelf mens te zijn. En dat is precies wat Jo en Veronique deden als ik er ’s avonds nog even op bezoek ging voordat ik mijn tentje opzocht.

De eerste keer dat ik er kwam vroeg Jo me of ik op vakantie was en sindsdien vertelde ik hem ‘s  avonds altijd even over mijn motortocht en avonturen van die dag.

Jo en Veronique verstaan de taal van het mens-zijn die voor sommigen zo moeilijk te leren is. Ik denk dat iedereen in staat is die taal te spreken maar of je het ook doet, wordt bepaald door in welke mate je in de ban bent van je reptielenbrein. Het reptielenbrein is het deel van het brein waar de angst leeft en dat bang is om fouten te maken. Het deel van het brein dat zegt dat niemand zit te wachten op het mens-zijn en dat je er toch niks aan hebt. Niks is minder waar want in de horeca kom je graag nog eens terug voor mensen als Jo en Veronique.

Taverne ‘Chalet’ vind je in Vaals aan de Vaalserhaagweg 5 (een zijstraat van de Maastrichterlaan). Website: http://tavernechalet.nl/

Lees ook: de taal van het reptielenbrein

Ambassadeurs

Als ik weer in mijn schrift zit te schrijven, staan er ineens twee oudere dames aan mijn tafeltje. Of ze ook even mogen zitten terwijl ze op de taxi wachten. Tuurlijk, kom er gezellig bij. De dame die tegenover me zit ontpopt zich als een gezellige praatster. Wat ik eerder op deze blog schreef over spontaniteit klopt gelukkig niet want tegenover me zit het levende bewijs dat ook volwassenen heerlijk spontaan kunnen zijn.

De gezellige praatster blijkt Sjaak al twintig jaar te kennen en in korte tijd ken ik zijn hele biografie. Het klopt helemaal met het beeld dat ik me al had gevormd. De dames zijn geen klanten en ook geen gasten, het zijn echte ambassadeurs.

Linchpins en tribes

Ik denk aan de boeken van Seth Godin: Linchpin en Tribes. Ik heb Seth eerder dit jaar in Antwerpen gezien en was onder de indruk van zijn betoog. Wat ik hier in Vaals beleef is het boek Linchpin in de praktijk. Sjaak is een Linchpin, iemand die het verschil maakt en die onmisbaar is door zijn mens-zijn, iemand die zijn menselijkheid meeneemt naar en in zijn werk, iemand die zijn menselijkheid deelt met anderen, iemand die anderen ook mens laat zijn.

De dames zijn Sjaaks ambassadeurs, deel van zijn tribe. Onopgemerkt heb ik me ook aangesloten bij die tribe. Dat gaat vanzelf zodra je geraakt wordt door de passie van het mens-zijn. Voor mens-zijn heb je geen matglas nodig om de buitenwereld buiten te houden en de binnenwereld binnen zoals die bedrijven in Duitsland en heb je geen grote reclameborden nodig zoals die bedrijven in België. Dat is allemaal vergane glorie. Wat je dan nodig hebt ben je zelf, de nieuwe glorie: ten volle zijn en laten zien wie je bent.

Verandering

Verandering is een magisch proces. Eerst lijkt het alsof er alleen maar dingen wegvallen en verdwijnen, dingen die vroeger met succes werkten, werken ineens niet meer. Het is een tijd van afscheid nemen en van rouwen met alle gevoelens die daarbij horen. En dan komt de leegte, the void zoals dat in het Engels zo mooi heet. Het oude is weg en het nieuwe is er nog niet, de tussenin fase. En dan, ogenschijnlijk vanuit het niets, dient zich het nieuwe langzaam aan.

Maar zo gaat het in werkelijkheid niet. Verandering is geen lineair proces van afscheid nemen , leegte en het nieuwe. Het nieuwe ligt al besloten in het oude. Zoals Brida zich in het gelijknamige boek van Paulo Coelho de woorden van haar vader herinnert: ‘De nacht is alleen maar een deel van de dag’.

De vergane glorie, het industriële tijdperk dat we dagelijks zien afbrokkelen, draagt de zaadjes van de nieuwe glorie al in zich mee. Hier en daar is die nieuwe glorie al volop zichtbaar en voelbaar zoals bij het pizza restaurant. Ik heb het over het tijdperk MENS.

Ondernemen

De dames rijden weg met hun taxi en ik krijg mijn pizza. Nee, geen inferno. Dit keer wil ik de calzone proeven en die is ook heerlijk

Na het eten schuift een vriend van Sjaak aan die heeft meegeholpen bij het opbouwen van het pizza restaurant. We praten over de grote veranderingen in het bedrijfsleven en hoe belangrijk het is om aandacht te geven aan kleine klussen en opdrachten. Veel grote bedrijven hebben zich laten verleiden door het grote geld en zitten nu in de problemen. Kleine ondernemers en zelfstandigen zijn in het gat van de kleine klussen en opdrachten gesprongen en hebben een goede boterham. We hebben het ook over motorrijden, voetbal en het pizza restaurant.

Bedankt

Hoewel het binnen nog vol zit en het voor het hele team alle hens aan dek is, maakt Sjaak even tijd om buiten een praatje te maken. Met zijn schort nog onder het meel ziet hij er karakteristiek uit. Jammer dat ik geen foto heb gemaakt.  Hij heeft nog volop toekomstplannen: videoschermen, nieuwe website, recepten uitwisselen, kooklessen geven en lezingen.

Sjaak en Thea Treffers en het hele team en ‘tribe’ van Pizzeria Bellissima, bedankt voor het delen van jullie passie en mens-zijn. Het heeft me geraakt en geïnspireerd. Ik kan haast niet wachten tot ik volgend jaar weer in Vaals ben maar misschien hoeft het niet zo lang te duren.

Namasté,

Peter.

Pizzeria Bellissima is te vinden in Vaals, Maastrichterlaan 137. Website:  http://www.pizzeria-bellissima.nl/ Tip: eet langzaam (ja, ik weet dat dit moeilijk kan zijn) zodat je behalve de pizza ook de sfeer goed kunt proeven. Doe je Sjaak de groeten van mij?

Lees ook: Oude en nieuwe glorie – deel 1

Ik had op de motor een tocht gemaakt waar ik nog van onder de indruk was. Hij begon met troosteloze fabrieksgebouwen in Duitsland, eindigde met troosteloze fabrieksgebouwen in België en daartussenin zat de schoonheid van het Moezeldal tussen Trier en Koblenz.

Pizza inferno

Ik was neergezakt op het terras van een pizza restaurant en had op de kaart nummer 14 uitgezocht: de inferno. De naam klonk veelbelovend. Zoals altijd had ik mijn rugzakje meegenomen met daarin mijn belangrijkste gereedschappen: een boek van Paulo Coelho, een schrijfschrift en een pen.

De inferno smaakte goddelijk heerlijk en pittig en was in no time kennis aan het maken met mijn maag. Wat kun je van het verteren van een heerlijke maaltijd toch lekker ontspannen. Beter dan mediteren. Terwijl ik op het terras nog wat zat te genieten, begon ik te schrijven in mijn schrift.

Vergane glorie

In gedachten zag ik die fabrieksgebouwen weer. In Duitsland waren de grote bakstenen gebouwen me opgevallen met matglazen ruiten die de binnenwereld strikt scheidden van de buitenwereld. In België was er geen ontkomen aan de reclameborden die zeer nadrukkelijk aanwezig waren aan weerszijden van de weg.

Ik schreef op: vergane glorie, de vergane glorie van het industriële tijdperk dat we in snel tempo aan het afsluiten zijn.

De fabrieken in Duitsland draaien nog maar zijn innerlijk dood. De ziel is er gillend de tent uitgevlucht en het lichaam, de fabriek, weet het maar wil er nog niet aan toegeven. De dood is onvermijdelijk. In België dringt het langzaam door dat grote reclameborden, nog grotere reclameborden en zelfs de allergrootste reclameborden, niet meer helpen.

Terwijl ik zat te schrijven werd ik steeds meer geraakt door de passie en de energie die uit het pizza restaurant stroomde.

Passie

Als je het pizza restaurant binnenkomt, passeer je aan je linkerkant meteen de open keuken. Je kunt er alles zien, horen, ruiken en ervaren. Ook al heb je nog niks gegeten, bij binnenkomst heb je meteen je eerste smaakervaring. In de keuken is Sjaak eigenaar, gastheer, kok en entertainer tegelijk en ook de co-creator van de passie en energie die mij buiten zo raakte.

Bij binnenkomst heeft Sjaak voor iedereen een hartelijk woord. Het kan niet anders of hij heeft zijn keuken bewust bij de ingang gebouwd want zo heeft hij met iedereen contact. De bekende gasten (hij noemt zijn klanten gasten) worden als ze voldaan weer vertrekken bedankt met een hand of knuffel. Woorden van passie, empathie, plezier en dankbaarheid  stromen aan één stuk door. Ze klinken warm, echt en gemeend. Het restaurant zit vol maar druk of niet druk, voor de mensen maakt hij tijd want hij weet dat het daar om draait: om de mensen. En daarom is Sjaak vooral dat: mens. Het pizza restaurant is veel meer dan alleen een plek waar mensen gaan eten en drinken. Dit restaurant is een plek van verbinding en contact.

Ik stelde het moment van afrekenen zo lang mogelijk uit om alles op me te laten inwerken. Ik kom al een aantal jaren in Vaals en heb er in snel tempo eettentjes en restaurants zien komen en gaan. Sommige bestaan een jaar of hooguit twee jaar en zijn weer verdwenen. Het pizza restaurant heb ik al vaker gezien maar op de één of andere manier nog niet eerder bezocht. Vandaag wel en ik schrijf het meteen bij op mijn lijstje locale favorieten.

Tijdens het afrekenen vertel ik Sjaak dat pizza nummer 14 zijn naam veel eer aan doet en hoe ik heb genoten van hoe hij met zijn gasten en zijn team omgaat. Ik ben geraakt door het zien en horen van zoveel passie. Sjaak vertelt liefdevol over zijn keuze van de pepertjes die hij gebruikt en over die speciale olie en ik krijg weer trek. Zal ik nog een nummer 14 bestellen?

Hij vindt het eigenlijk abnormaal dat het alleen mij opvalt dat hij zijn werk met zoveel passie doet. Dat het andere mensen niet opvalt kan ik maar moeilijk geloven, dat maar weinig mensen er erkenning voor geven geloof ik wel. We leven in spannende tijden zeg ik hem, het komt terug dat we allemaal weer vanuit passie werken.

Binnenkort deel 2 van oude en nieuwe glorie. Dan vertel ik je ook hoe en waar je zelf getuige kunt zijn van wat ik hier schreef.

Van de verschillende soorten apengedrag was ik het meest onder de indruk van het verschijnsel kindermoord. Bij sommige apensoorten gebeurt het dat een mannetje de baby apen van een ander mannetje vermoordt om vervolgens zijn eigen nageslacht te produceren.

Tijdens de presentatie werd als werkvloer-voorbeeld gegeven het opleggen van een huisstijl na een  overname. Of een nieuwe afdelingsmanager die het wekelijkse afdelingsoverleg niet meer op maandag maar op dinsdag wil. De oude huisstijl en het oude afdelingsoverleg moeten worden ‘vermoord’ om plaats te maken voor de inbreng van de nieuwe eigenaar of nieuwe afdelingsmanager.

Op zich lijkt dit vrij onschuldig gedrag en vanuit het bedrijfskundig perspectief heel normaal (normaal in de zin van gangbaar). Volgens de apendeskundigen in Apenheul is het niet nodig er oordelen over te hebben maar zijn er allerlei situaties op de werkvloer te herkennen als de apenstreek ‘kindermoord’.

Als je er over gaat nadenken wordt het nog interessanter.

Stel je bedrijf X voor met een vaste leverancier A voor het leveren en onderhouden van bepaalde machines. Op een dag komt er bij bedrijf X een nieuwe inkoper werken. Deze neemt als eerste leverancier A onder de loep en gaat na stevig onderhandelen in zee met leverancier B. Herken je de kindermoord?

Het verhaal gaat verder. Leverancier B mag nieuwe machines leveren en wil ook de door leverancier A geleverde machines onderhouden. Maar die moeten dan wel geleidelijk aan vervangen worden door machines van leverancier B. De machines van leverancier A worden eruit gewerkt en machines van leverancier B komen ervoor in de plaats. Herken je de kindermoord?

Vanuit het perspectief van zaken doen is wat de nieuwe inkoper doet en wat leverancier B doet heel normaal (normaal in de zin van gangbaar). Maar zo is het voor een aap die de kinderen van een andere aap vermoord ook heel normaal om dat te doen.

De Bonobo’s laten zien hoe het anders kan. Omdat bij de Bonobo’s iedereen nageslacht verwekt bij elkaar, is nooit duidelijk welk kind van wie is. Bij Bonobo’s komt dan ook geen kindermoord voor. Waarom zouden ze immers?

Stel je nou voor dat de machines van bedrijf A niet het exclusieve eigendom zijn van bedrijf A maar dat deze machines door open innovatie, een soort van open source samenwerking, tot stand zijn gekomen. Mensen over de hele wereld hebben samengewerkt aan de ontwikkeling van die machines. Van wie zijn die machines dan? Van iedereen. Misschien hebben zelfs mensen aan de machines van bedrijf A gewerkt die ook hebben meegewerkt aan de machines van bedrijf B. Misschien werken bedrijf A en B zelfs wel samen aan de ontwikkeling van machines. De noodzaak om de machines van bedrijf A op straat te zetten en machines van bedrijf B binnen te halen, zou veel kleiner zijn.

Als het om duurzaam ondernemen gaat, waar veel bedrijven de mond vol van hebben, dan kunnen we leren van de Bonobo’s. Bedrijven kunnen beter overal ‘kinderen verwekken’ in plaats van alleen binnen hun eigen bedrijfsmuren. Samenwerken heet dat.

Ik zeg niet dat het niet goed is om machines te vervangen. Soms is dat nodig. Maar wat ik wel zeg is dat door de apenstreek ‘kindermoord’ soms met het vuile badwater ook het kind wordt weggespoeld. Omwille van de poen. Omwille van het eigen nageslacht.

Wat bij de apen kindermoord wordt genoemd, heet bij ons economisch of commercieel handelen.  Spoel het vuile badwater weg en behoudt het kind door ervoor te zorgen dat alles van iedereen is.