Ik kan de video kort samenvatten met Douglas Rushkoff’s woorden:

This isn’t just a crisis, this is actually an opportunity. This is probably the first moment in the last couple of hundred years we have had to rebuild our society and our economy on principles that serve humanity instead of killing life.

Als je redenen nodig hebt om blij te zijn met het einde van het industriële tijdperk en met alle crisissen die dat met zich meebrengt, dan is de volgende video echt een aanrader.

www.youtube.com/watch?v=sOBWhVe68os

Als je nog meer redenen nodig hebt om blij te zijn, lees dan zijn boek Life Inc.  -- How The World Became A Corporation And How To Take It Back

Als voorbeeld van hoe diep empathie in ons wezen ligt opgesloten, schrijft hij dat de meerderheid van de soldaten, hoewel ze goed bewapend zijn, nooit doden. Tijdens de tweede wereldoorlog schoot er van elke vijf Amerikaanse soldaten maar eentje daadwerkelijk op de vijand.

Nooit geweten dat zelfs tijdens de grootste menselijke waanzin aller tijden (oorlog) empathie zo’n wezenlijke rol speelt.

Lees ook: De empatische beschaving

Ik las net een stukje in het boek ‘Connect!’ van Menno Lanting over de belangrijkste kenmerken van wat hij noemt de Connected!organisatie. Onder het kopje ‘Authenticiteit’ schrijft hij:

Merken, organisaties en werkgevers moeten weer ‘mens’ worden. Eigenlijk is dat een passende definitie van authenticiteit: menselijk zijn.

Connect! is een zeer helder en inspirerend geschreven boek over de ontwikkelingen op het gebied van sociale netwerken en de gevolgen daarvan voor organisaties, bedrijven en individuen. Het boek is de geschreven getuigenis van veranderingen die overal om ons heen plaatsvinden.

Borrelen

Toen ik dat stukje las over het weer ‘mens’ worden, dacht ik terug aan een super geslaagde borrel afgelopen vrijdag samen met een groot aantal ex-collega’s. De formule van deze borrel is heel eenvoudig: iemand bedenkt een plaats en tijdstip en nodigt een aantal ex-collega’s uit die hij/zij graag weer eens wil zien en spreken. Iedereen die uitgenodigd wordt mag op zijn/haar beurt weer andere ex-collega’s uitnodigen die hij/zij graag weer wil ontmoeten. Zo ontstaat een informele kettingreactie met aan het eind ervan een borrel waarvan niemand van tevoren weet wie er allemaal komen.

Sommige deelnemers hadden maar korte tijd voor het bedrijf gewerkt (anderhalf jaar) en anderen juist heel lang (veertig jaar). De één had het bedrijf nog maar kort geleden verlaten en de ander deed dat vijfentwintig jaar geleden. Sommigen vertrokken vanwege pensioen of een andere baan en anderen hadden liefst nog wat langer willen blijven maar waren vanwege reorganisaties ontslagen. Het leeftijdsverschil tussen de jongste en oudste deelnemer was meer dan vijftig jaar.

Samen met twee anderen startte ik een paar maanden geleden met veel plezier de kettingreactie voor deze borrel  en afgelopen vrijdag heb ik met nog meer plezier genoten van het samen zijn met zoveel bijzondere mensen.

Menselijkheid

Wat al die mensen gemeenschappelijk hadden, is dat ze voor kortere of langere tijd voor hetzelfde bedrijf hebben gewerkt. Maar wat deze mensen samenbracht en met elkaar verbond, was niet het bedrijf. Mensen kwamen niet samen vanwege financiële cijfers, bedrijfsstrategieën, marketing plannen, of productontwikkelingen. Deze onderwerpen, die de dagelijkse gang van zaken binnen een bedrijf overheersen, waren niet de verbindende factor om samen te komen. Geen van deze onderwerpen vormde ook maar 10 seconden het gespreksonderwerp.

Wat deze mensen samen bracht en met elkaar verbond, was hun mens-zijn. De formele kanten van een bedrijf of organisatie zoals de cijfers, strategieën, plannen, regels en procedures zijn het bekende zichtbare topje van de ijsberg, het stukje dat steeds in de schijnwerpers staat.  Maar het grootste deel van de ijsberg, het onzichtbare deel onder water, is de menselijkheid. Hoewel deze menselijke kant niet zo veel en vaak in de schijnwerpers staat, is het wel de essentie van het bedrijf of organisatie.

Het weer mens worden van bedrijven en organisaties klinkt daarom paradoxaal. De mensen zijn namelijk altijd al de essentie van bedrijven en organisaties geweest dus hoezo dan weer mens worden?

Ik denk dat het mens worden betekent dat het onzichtbare deel van de ijsberg zichtbaar gemaakt wordt. Zoals op zo’n borrel. Verandering betekent soms dat wat er altijd al was, zichtbaar maken. Want ere wie ere toekomt: de mens.

Ik vind dit zeer interessant te lezen in een tijd, zo net voor de verkiezingen, waar politici het debat en de verkiezingen tot een strijd maken om hun eigen punten er doorheen te drukken en proberen zich het recht van de sterkste toe te eigenen. Of deze manier van politiek bedrijven ons uiteindelijk verder gaat helpen is maar de vraag.

Wat ons wel verder helpt is de vorming van een empatische beschaving, gefundeerd op verbinding en sociaal gedrag in plaats van op concurrentie en strijd. Wat het boek van Frans de Waal meer dan duidelijk maakt, is dat dit geen utopie is maar dat de bouwstenen hiervoor al in ruime mate aanwezig zijn. Die bouwstenen dat zijn wij, de mensen. Wij zijn empatische wezens.

Een prachtige video die dit in tien minuten illustreert, is de volgende (goed opletten want het tempo ligt hoog):

www.youtube.com/watch?v=l7AWnfFRc7g

Credits: ik vond deze video op de blog van Joe Brummer http://joebrummer.com/WordPress/

Het is geen toeval dat ik Succeskompas voor me heb liggen, net nu ik Linchpin uit heb van Seth Godin. Daar waar Seth Godin schrijft dat een Linchpin iemand is die zelf zijn eigen kaart maakt en zijn eigen route uitstippelt om een artiest te zijn, een kunstenaar, om emotioneel werk te doen, om geschenken en kunst te geven en om een verschil te maken in deze wereld, schrijft Theo Buijsrogge in Succeskompas over richting geven aan je leven en werk, over leven en werken vanuit je essentie.

Succeskompas geeft je geen kant en klare routekaart in handen maar wel een overvloed aan gereedschappen en hulpmiddelen om er zelf eentje te ontwikkelen: een routekaart om te leven en werken vanuit je essentie. En als je leeft en werkt vanuit je essentie ben je naar mijn idee ook een Linchpin en leef je, zoals Paulo Coelho het in zijn boek ‘De Alchemist‘ noemt, je persoonlijke legende. En zo vallen een aantal van mijn favoriete boeken samen.

Theo Buijsrogge heeft bij het schrijven van Succekompas  een enorme hoeveelheid kennis, inzichten, theorieën en methodieken op het gebied van spiritualiteit bij elkaar gebracht en daar als het ware de essentie van de essentie uit geperst om je van daaruit te helpen bij het opstellen van je persoonlijke Succeskompas of het Succeskompas van je organisatie.

Om je een indruk te geven van de hoeveelheid aan onderwerpen hier enkele voorbeelden: de essentie van het universum en de mens, leven vanuit je essentie, meditatie, yoga, affirmaties, visualisaties, geweldloze communicatie, The Work van Byron Katie, synchroniciteit, spiegelen, Spiral Dynamics en het Michaelsysteem. Met aan het slot natuurlijk het ontwikkelen van het Succeskompas.

Ik heb Theo Buijsrogge leren kennen via het Spiritueel OndernemersNetwerk waar Theo de oprichter van is. Vorig jaar hebben we flink wat uurtjes samen gewerkt aan het doornemen van zijn manuscript, het discussiëren over de verschillende onderwerpen en het polijsten van de tekst. Ik kende het boek tot voor kort alleen als Word-document en om het dan ineens in boekvorm in handen te hebben is een mooie ervaring.

Het is namelijk ook een mooi boek geworden. Wat dat betreft wil ik graag uitgeverij Quist erkenning geven. De uitgeverij wereld is onder invloed van het Internet behoorlijk aan het veranderen. Maar waar een uitgeverij echt puntgaaf werk levert, en waar ik als boekenlezer graag voor betaal, is het transformeren van een manuscript tot een mooi vormgegeven en opgemaakt boek.

Theo Buijsrogge geeft ook lezingen en workshops over het Succeskompas. Wil je daar meer over weten, check dan de website www.succeskompas.nl

Het laat ook wel een soort van leegte achter nu het boek uit is. Op het tafeltje naast de bank waar Linchpin altijd op me lag te wachten, ligt alweer een ander boek klaar. Maar voordat ik daarmee  begin eerst nog een paar woorden over Linchpin want Seth Godin’s boodschap is te groot en te belangrijk om er verder niets meer mee te doen.

Het is trouwens onmogelijk om er niets mee te doen want ik ben het reptielenbrein gaan herkennen, ik zie het regelmatig in actie bij mezelf en anderen. En wat dat op termijn aan verandering brengt, daarnaar ben ik enorm nieuwsgierig want vanuit de kwantumfysica is bekend dat alleen al het observeren van iets een verandering teweeg brengt in datgene dat geobserveerd wordt. Dus laat ik daar maar mee beginnen: het observeren van het reptielenbrein.

Deze week was ik op het stadhuis en zat te wachten. Het afroepen tot je aan de beurt bent is volledig geautomatiseerd. Bij de ingang staat een computer waar je via een menu kiest wat je komt doen waarna de computer een bonnetje print met daarop een nummer. In de wachtruimte hangen grote displays die laten zien welk nummer er aan de beurt is en bij welke balie.

Tijdens het wachten observeerde ik de baliemedewerkers en hoe ze de burgers ‘afwerkten’. Wat de burger vertelt, vertaalt de baliemedewerker naar taal die de computer begrijpt. En wat de computer daarna op het scherm laat zien, geeft de baliemedewerker in gesproken of geprinte vorm door aan de burger.

Dit proces kan zich afhankelijk van de complexiteit van waar de burger mee komt een aantal malen herhalen. Al die tijd zit de baliemedewerker vrij uitdrukkingsloos te kijken van burger naar computer en van computer naar burger. Als de baliemedewerker begint te praten klinkt dat monotoon. De baliemedewerker is een randapparaat van de computer geworden. Nee, de baliemedewerker is DE computer geworden. De software van het fabriekssysteem heeft zich als een virus geüpload naar de baliemedewerkers.

Nee, geen linchpins hier. Hoewel?

Als mijn dochter en ik naar buiten lopen (heb ik al verteld dat ik samen met mijn dochter was? Nee? Nou, we waren dus samen), passeren we een tafel. Achter de tafel zit een oudere vrouw. ‘Koekje’ glimlacht ze in gebrekkig maar warm Nederlands terwijl ze naar mijn dochter kijkt. Ik glimlach terug. Het werkt: eindelijk verbinding met iemand. Iemand zonder computer. Zij is zonder het te weten een linchpin.

Op Seth  Godin’s blog las ik ‘Sad Tim’ met een soortgelijke strekking: de roep, de schreeuw om menselijkheid op de werkvloer. Emotioneel werk noemt Seth Godin het. Moeilijk is het niet, vraag het de koekjesmevrouw op het stadhuis maar.

Mijn tandarts is ook een linchpin. Hij komt na elke behandeling persoonlijk de wachtkamer ingelopen en roept de volgende cliënt bij voor- en achternaam.  Zijn stem klinkt warm en levendig. Zo anders dan mijn vorige tandarts die een harde zoemer gebruikte met een vreselijk door-merg-en-been-geluid om de volgende cliënt bij zich te roepen. Hij was een cog.

Het meest droevige voorbeeld van een fabriekssysteem las ik deze week op de blog van Jooper, het heet 20 minuten. Lees zelf maar.

Als je erop gaat letten herken je ze overal: de linchpins en de cogs, de menselijkheid en het fabriekssysteem. Wie gaat overleven denk je?

Op aangeven van de leidinggevende deelt het hoofd personeelszaken de waarschuwing uit en komt er een officiële notitie in het personeelsdossier. Om deze case compleet te maken: op het moment dat de onderdelen nodig waren, was de leidinggevende niet bereikbaar omdat hij in vergadering was.

Het gebeurde lang geleden maar er zijn maar zat bedrijven waar het nog steeds gebeurt. Het zijn dezelfde bedrijven waar het management klaagt over gebrek aan eigen initiatief en ondernemersgeest. Maar het fabriekssysteem is niet bedacht om eigen initiatief en ondernemersgeest te stimuleren. Het is bedacht om de regeltjes te volgen. Het is bedacht om van mensen vervangbare productie-eenheden te maken.

Sinds ik Seth Godin in Antwerpen heb horen spreken en zijn boek ‘Linchpin’ aan het lezen ben, kan ik een aantal dingen beter begrijpen. Zoals waarom kinderen al op jonge leeftijd leren binnen de lijntjes kleuren en toestemming vragen als ze naar de wc willen. De leidinggevende en het hoofd personeelszaken uit het voorbeeld zullen dat als kind voorbeeldig hebben gedaan.

Lees ook:

• Seth Godin in Antwerpen
• Leren (doen wat je gezegd wordt)

Net toen ik het informatiebord wilde bekijken om mijn aansluitende trein richting Breda te checken, stond ze ineens achter me en vroeg naar de trein naar Vlissingen. Ik zocht op het bord en liet mijn vinger rusten bij haar trein. Ze keek nauwelijks met me mee maar wilde alleen maar horen op welk tijdstip en vanaf welk perron haar trein zou vertrekken. Ik gaf haar de informatie en weg was ze.

Seth’s woorden over hoe het onderwijs een rol heeft gespeeld bij het in stand houden en voeden van het fabriekssysteem, het systeem van instructies opvolgen, procedures volgen en doen wat je gezegd wordt, hadden die avond indruk op me gemaakt. Onderwijs is dus niet die nobele instantie die ik dacht dat het was (ja, ik erken ook dat er positieve uitzonderingen zijn). Eigenlijk heb ik dat altijd wel geweten maar om het voor mezelf te erkennen is toch andere koek. Ik heb het wel eventjes over zo’n 18 jaar van mijn leven. Wat het systeem vraagt, dat leveren de scholen: mensen die doen wat ze gezegd word.

In zijn boek ‘Linchpin‘ zegt Seth Godin hierover:

“We’ve been trained to belief that mediocre obedience is a genetic fact for most of the population, but it’s interesting to note that this trait doesn’t show up until after a few years of schooling.”

De vrouw op het station wilde helemaal niet leren hoe het informatiebord werkt. Als ze mijn vinger had gevolgd had ze kunnen zien hoe ze het bord werkt.  Ze wilde alleen tijdstip en perron horen van een ander.

Ik dacht snel terug aan het voorbeeld dat Seth Godin eerder die avond gaf. Hij vertelde dat hij vanuit een vliegtuig dat gestrand was, via zijn laptop een huurauto bestelde. Het was slechts twee uur rijden en dan zou hij thuis zijn. Hij bood drie mensen in het vliegtuig aan om met hem mee te rijden. Niemand wilde met hem mee. Liever bleven ze in het vliegtuig zitten zodat ze de vliegmaatschappij de schuld konden geven als ze niet op tijd thuis zouden zijn.

De vrouw op het station kan mij de schuld geven als ze in plaats van Vlissingen in Amsterdam terecht is gekomen. Ik denk dat ze in Vlissingen is aangekomen en dat ze nog steeds niet weet hoe een informatiebord op het station werkt.

En dat is waarom het fabriekssysteem ten einde loopt, omdat er geen behoefte meer is aan mensen die alleen maar kunnen doen wat ze gezegd wordt. Er zijn mensen nodig die problemen kunnen op lossen en die zelf kunnen uitzoeken wat gedaan moet worden. En het goede nieuws is dat je alles wat je hebt afgeleerd weer kunt aanleren. En alles wat je hebt aangeleerd kun je weer afleren. En je hoeft er niet voor naar school. Godzijdank.

Lees ook:

• Seth Godin in Antwerpen
• De taal van het reptielenbrein

• Ik heb er geen talent voor
• Ik ben er te oud voor
• Ik heb er geen tijd voor
• Ik heb niks te vertellen
• Ik ben daar niet goed in
• Ik heb er geen zin in
• Ik kan het niet
• Ik ben er niet klaar voor
• Ik ben te onervaren
• Het is onmogelijk
• Het is niet realistisch
• Dat is voor mij niet weggelegd

Of allerlei varianten. Een bekende is zeggen dat je eerst x, y en z moet doen voordat je kunt doen wat je graag wilt. Als je graag wilt schilderen heb je niet eerst een compleet ingericht atelier nodig. Als je wilt schrijven heb je niet eerst een computer nodig.

Soms klinkt het reptielenbrein ronduit stoer zoals mensen die zeggen: ‘Motorrijden is niks voor mij want dan rij ik me echt helemaal dood’. Alsof ze de moed hebben om überhaupt motor te rijden. Maar die moed hebben ze niet. Het is het reptielenbrein dat praat en dat doodsbang is om zelfs maar rijlessen te nemen.

Ook oneliners uit de zwarte pedagogie zoals  ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ en ‘Als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een kwartje’ behoren tot de taal van het reptielenbrein.

Telkens als je deze taal gebruikt, breng je een stukje van je eigen genie om zeep of het genie van een ander. We zijn getraind en gehersenspoeld om dit te doen zodat we beter in het systeem zouden passen omdat dit gediend is met vervangbare (middelmatige) mensen in plaats van met onmisbare (geniale) mensen.

Telkens als je deze taal gebruikt, dien je een systeem dat dood is. Als je goed luistert naar de berichten in de media kun je er de overlijdensadvertenties van het systeem in herkennen.

Lees ook:

• Seth Godin in Antwerpen
• Focus en het reptielenbrein
• Twijfelen of je het wel kan ondernemen