Vraag en antwoord: Codependency symptomen

Geplaatst op 26 February, 2010 

In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag naar codependency symptomen.

Om deze vraag te beantwoorden pak ik er de ‘Bijbel’ op het gebied van codependency bij: Melody Beattie’s boek ‘Codependent No More’. Het boek is in het Nederlands vertaald onder de titel ‘Leef je eigen leven’.

In dit boek beschrijft Melody Beattie een aantal kenmerken van codependency. Omdat het zo’n uitvoerige lijst is, noem ik hier alleen enkele hoofdpunten (door mijzelf hier en daar aangepast en aangevuld):

De zorg voor anderen

In het Engels: caretaking. Van alle kenmerken is dit volgens mij DE klassieker: jezelf verantwoordelijk voelen voor andere mensen, voor wat ze voelen, denken, doen, kiezen, nodig hebben (behoeften) en hun welzijn. Als gevolg hiervan is iemand met codependency zodanig op anderen gefocust dat hij/zij niet of nauwelijks in verbinding staat met zijn/haar eigen gevoelens en behoeften of met hoe hij/zij zelf ergens over denkt, met zijn/haar eigen keuzes, verlangens en welzijn.

Gering gevoel van eigenwaarde

Hierbij kun je onder andere denken aan jezelf overal de schuld van geven, bang zijn om fouten te maken, moeite hebben met het ontvangen van complimenten, bang zijn om te worden afgewezen, slachtoffergedrag, voortdurend negatief over jezelf oordelen, denken dat je niet goed genoeg bent, van jezelf verwachten dat je alles perfect doet, eigenwaarde ontlenen aan het helpen van anderen, aardig gevonden willen worden (people pleasing).

Obsessief gedrag

Jezelf overal zorgen over maken en dat de hele dag door (en soms ook ’s nachts). Veel met anderen bezig zijn, over anderen denken en praten en daar ook niet mee kunnen stoppen. Alle energie richten op andere mensen en hun problemen. Veel piekeren en jezelf zorgen maken.

Alles in de hand willen houden.

In het Engels: controlling. Naast ‘caretaking’ is ook ‘controlling’ een klassieker onder de symptomen van codependency. Denk hierbij aan gebeurtenissen en andere mensen proberen te controleren. Anderen ergens toe dwingen, de baas spelen, ongevraagde adviezen geven, manipuleren, proberen anderen zich schuldig te laten voelen.

Afhankelijkheid

In het Engels: dependency. Daar komt het woord co-dependency ook vandaan: mede-afhankelijkheid. Jezelf afhankelijk maken van dingen buiten jezelf en van andere mensen. Dit leidt tot codependent relaties met anderen, relaties die ongezond zijn. Verwachten dat de ander in de relatie jou gelukkig maakt. Onacceptabel gedrag in een relatie accepteren zoals fysiek, emotioneel en verbaal geweld.

Slechte communicatie

Niet zeggen hoe je je voelt en wat je nodig hebt en het aan de ander overlaten dat maar te raden. Indirect communiceren en hints geven aan de ander in plaats van helder en direct zijn. Geen nee durven zeggen. Jezelf voortdurend verontschuldigen. Denken dat wat je te zeggen hebt onbelangrijk is. Dingen zeggen waarvan je denkt dat anderen ze graag willen horen. Pas met je eigen mening voor de dag komen als je de mening van anderen kent.

Moeilijk grenzen kunnen stellen.

In het Engels: boundaries. Grenzen stellen heeft zowel betrekking op grenzen naar anderen toe (external boundaries) als grenzen naar jezelf toe (internal boundaries). Moeilijk grenzen stellen naar anderen toe kan betekenen dat je onacceptabel gedrag accepteert waardoor je pijn gedaan wordt, gekwetst of vernederd. Moeilijk grenzen stellen naar jezelf kan betekenen dat je bijvoorbeeld meer eet en drinkt dan gezond voor je is. Of dat je andere dingen doet die ongezond voor je zijn of die je op kortere of langere termijn schade toebrengen.

Een ander codependency kern-issue dat ik niet in de lijst van Melody Beattie heb gevonden is zwart/wit denken, denken in extremen, in  goed/fout.

Het gevaar van lijstjes is dat er altijd wel iets tussen zit dat herkenbaar is. Don’t worry: we leven in een dysfunctionele codependent maatschappij en we vertonen allemaal in meer of mindere mate symptomen van codependency. Onze hele maatschappij vertoont symptomen van codependency.

Melody Beattie schreef als vervolg op ‘Codependent No More’ een tweede codependency klassieker. Deze is voor zover ik weet niet in het Nederlands vertaald. Dit boek heet ‘Beyond Codependency’ en gaat over het recovery proces (genezing, herstel) van codependency. Ander onmisbaar gereedschap bij het recovery proces is het twaalf stappen programma. Het twaalf stappen programma is een spiritueel programma dat onder andere met veel succes door de AA wordt gebruikt. Codependency is in de bron een spirituele ziekte. In het Engels: ‘spiritual dis-ease: not being at ease, at one with Spiritual Self’ (citaat van Robert Burney op zijn website Joy2MeU )

Via deze link vind je een artikel op de Joy2MeU website van Robert Burney over het twaalf stappen programma. Onderaan het artikel staan verschillende versies van het twaalf stappen programma waaronder een versie voor codependents.

Vraag en antwoord: Codependency symptomen

Bewaard onder Boeken, Codependency, Vraag en antwoord | 12 Comments

Tags: , , ,

Naverbranding

Geplaatst op 25 February, 2010 

Als je denkt dat je jezelf blij en vrij voelt nadat je een belangrijke ontdekking over jezelf hebt gedaan, een ontdekking die de weg vrijmaakt om meer jezelf te zijn, dan heb je het mis.

Ik dacht dat ik me blij en vrij zou voelen na de ontmaskering van mijn ‘accomodating point

Zo was het ook toen ik erover schreef maar dat gevoel van blijheid en vrijheid was van korte duur. Dat heb je zo met gevoelens, ze komen en gaan. Emotion: energy in motion.

Een dag later voelde ik me ellendig. Moe, lusteloos en inspiratieloos. Ik was ook naar buiten gericht, gefocust op mijn omgeving en was snel geïrriteerd.

De dingen waren niet zoals ik wilde en daar ergerde ik me aan. Ik ergerde me vooral aan hoe ik me voelde, dat ik me niet blij en vrij voelde zoals ik vond dat ik me zou moeten voelen na mijn ontdekking.

Maar als je de strijd aangaat met de realiteit verlies je altijd.

Op een moment van helderheid herinnerde ik me een tekst van Melody Beattie uit haar prachtige boek ‘The language of letting go’. Het heet ‘After-Burn’:

Anything to do with owning our power and taking care of ourselves can trigger feelings of shame, guilt, fear. We do not have to allow these feelings to control us. They’re a backlash. They’re after-burn. Let them burn out. (….) The after-burn is what we allowed to control our life – shame and guilt.

Daarna heb ik de boel lekker laten affakkelen.

Naverbranding

Bewaard onder Boeken, Citaten, Codependency, Persoonlijk | 8 Comments

Tags: ,

Als je een droom hebt kun je alleen maar slagen – deel 2

Geplaatst op 23 February, 2010 

…. Dat moment, het verlies van mijn kinderdroom, moet het moment zijn geweest dat ik, om met Paulo Coelho te spreken, onbewust ben gestopt met groeien. Vanaf dat moment geen dromen en ambities meer. No way. (Uit: ‘Als je een droom hebt kun je alleen maar slagen – deel 1).

Maar ik zou mezelf tekort doen als ik niet zou erkennen dat mijn studie me ook veel positiefs heeft gebracht: vrienden, werk, geld, succes, erkenning, waardering, creativiteit en inspiratie. Precies de dingen die ik als kind graag wilde toen mijn oom overleed en ik mijn droom begon. Het zag er alleen anders uit dan ik me had voorgesteld. Het zag er niet uit als het sprookje  dat ik er als kind van had gemaakt maar als het succes zoals dat er in het echte leven uit ziet.

Ik had niet gefaald in het waarmaken van mijn allergrootste droom. Ik had mijn allergrootste droom waargemaakt. Ik had het voor elkaar gekregen en was geslaagd.

Ik heb op Paulo Coelho’s blog de precieze tekst opgezocht waar ik in deel 1 van deze blog naar verwees:

According to the magical practices of the witchdoctors in the North of Mexico, there is always an event in our lives that is responsible for our having stopped making progress. A trauma, a particularly bitter defeat, disappointment in love, even a victory that we fail to quite understand, ends up making us act cowardly and incapable of moving ahead. The witchdoctor, trying to connect with the occult powers, first of all needs to get rid of this “accommodating point”. To do so, he has to review our life and discover where this point lies.

Bron: ‘The accommodating point

‘….even a victory that we fail to quite understand…. Ik was verbijsterd toen ik het las.

‘Victory’ was mijn droom die er weliswaar na realisatie helemaal anders uitzag dan ik me had voorgesteld, maar die ik wel had gerealiseerd. Ik dacht dat ik had gefaald maar was geslaagd. Ik had mijn ‘victory’ niet begrepen.

En zo heb ik mijn ‘accommodating point’ ontekt.

Als je een droom hebt, al is deze nog zo groot, en je gaat ermee aan de slag, kun je alleen maar slagen. Falen is uitgesloten. Falen bestaat niet. Het ergste wat je kan overkomen is dat je succes er anders uitziet dan je in gedachten had.

Wat helpt is successen vieren en rouwen over de teleurstellingen. Successen die niet zijn gevierd en teleurstellingen waar niet over is gerouwd, kunnen de energiebron, de batterij worden waar de angst voor succes en de angst om te falen zich mee voeden.

Elektrotechniek is wat dat betreft maar een eenvoudig vak: je trekt de stekker uit het stopcontact en de stroom loopt niet meer.  Het ontdekken van het ‘accommodating point’ heeft hetzelfde effect. Alles wat je onder ogen ziet verliest zijn kracht.

Als je een droom hebt kun je alleen maar slagen – deel 2

Bewaard onder Citaten, Persoonlijk | 15 Comments

Tags: , , , , ,

Als je een droom hebt kun je alleen maar slagen – deel 1

Geplaatst op 22 February, 2010 

Als iemand me tien, twintig jaar geleden had gevraagd wat mijn dromen en ambities waren, dan had ik daar nauwelijks antwoord op kunnen geven. Ik had toen geen dromen en ambities.

Als ik nu aan mijn dromen en ambities denk, dan gaat dat meestal samen met opwinding en passie maar ook met onzekerheid. Door die onzekerheid twijfel ik wel eens of mijn dromen echt wel mijn dromen zijn en of mijn ambities echt wel mijn ambities zijn.

Maar als ik dan terugdenk aan tien, twintig jaar geleden toen ik geen dromen en ambities had, dan voel ik me ineens een stuk zekerder over mijn huidige dromen en ambities. De winst is dat ik toen alleen maar wist wat ik niet wilde en niet wat ik wel wilde, terwijl ik nu wel weet wat ik  wil. Akkoord, ik voel me daar soms onzeker over maar ‘give me a break’ zeg, die lizard brain (zie: ‘Twijfelen of je het wel kan ondernemen‘) moet ook wat om handen hebben.

Maar ik vind het te gemakkelijk die lizard brain overal maar de ‘schuld’ van te geven en daarom vraag ik me af wat nou die kracht is die maakt dat ik af en toe een stapje terug zet bij het verwezenlijken van mijn dromen en ambities in plaats van een stapje vooruit. Laatst blogde ik over de angst voor verlies, de angst voor het verlies van mijn dromen en ambities. Als die angst die kracht is, waar komt die kracht dan vandaan en wanneer is die ontstaan?

Ik herinner me iets dat Paulo Coelho schreef, namelijk dat iedereen in z’n leven op een bepaald moment door een trauma besluit niet meer te groeien of zich te ontwikkelen.

Hoewel ik tien, twintig jaar geleden geen dromen en ambities had, had ik die als kind en als tiener wel. Ik had toen zelfs een hele grote droom.

Toen ik nog heel jong was overleed een oom en dat veroorzaakte in de familie een flink drama. Mijn oom werd na zijn dood op een voetstuk geplaatst en mijn familie sprak over hem alsof hij een superheld was, een heilige.

En wie wil er als kind nou geen superheld zijn? Nou, ik wel. Daarom wilde ik zijn zoals mijn oom zodat er over mij ook zo lyrisch zou worden gesproken als over hem.  En daarom wist ik van kinds af aan al wat ik later wilde studeren en wat ik later wilde worden. Ik wilde techniek studeren, elektrotechniek en elektronica, net zoals mijn oom.

Ik speelde als kind met elektronische schakelingen, met weerstanden, condensatoren, spoelen en transistors en wilde begrijpen hoe alles werkte. Elektriciteit fascineerde mij.

Op de middelbare school wist ik precies welke vakken ik nodig had. Ik ging ‘lean and mean’ te werk en zorgde dat ik voor de vakken die ik later niet nodig had net voldoende haalde zodat ik al mijn aandacht kon richten op de vakken die ik wel nodig had.

Mijn lerares biologie had dat op een gegeven moment in de gaten. Elk trimester hadden we drie proefwerken. De eerste twee deed ik mijn best en haalde bijvoorbeeld een acht. Dan rekende ik uit wat ik voor het derde proefwerk moest halen om gemiddeld op een zes te eindigen. Twee keer acht is zestien en voor een zes gemiddeld had ik voor het derde proefwerk een twee of meer nodig. En dan ‘verknalde’ ik het derde proefwerk en deed dat elk trimester weer opnieuw.

Na de middelbare school wist ik ook precies welke studie ik wilde gaan volgen, dat wist ik al van kinds af aan. Ongeveer  twintig jaar na het overlijden van mijn oom studeerde ik af. Ik had mijn grote doel bereikt.

Maar er was iets helemaal mis gegaan. Tijdens mijn studie had ik al in de gaten dat het niet was wat ik me ervan had voorgesteld. Spelen met techniek en creativiteit hadden plaats gemaakt voor formules en heel veel wiskunde.

En anno 2010 zie ik het pas: dat de allergrootste droom die ik ooit heb gehad mijn kinderdroom was om elektrotechnicus en elektronicus te worden. En die droom, die grote droom, mijn levenswerk waar ik zowat twintig jaar mee bezig was geweest, ging in vijf jaar college hard onderuit.

Nu ik erop terugkijk kan ik zeggen dat het eigenlijk bij de allereerste les elektriciteitsleer al mis ging toen er een driedubbele kringintegraal op het bord verscheen. Collegehumor om ons te laten schrikken. Het was de eerste doodsteek voor mijn droom.

Dat moment, het verlies van mijn kinderdroom, moet het moment zijn geweest dat ik, om met Paulo Coelho te spreken, onbewust ben gestopt met groeien. Vanaf dat moment geen dromen en ambities meer. No way.

Morgen deel 2.

Lees ook: De angst voor verlies deel 1 en deel 2

Als je een droom hebt kun je alleen maar slagen – deel 1

Bewaard onder Persoonlijk | 7 Comments

Tags: , ,

Vraag en antwoord: wie of wat is Homer Hickam?

Geplaatst op 19 February, 2010 

In de serie ‘Vraag en antwoord’ de lezersvraag: Wie of wat is Homer Hickam?

Homer Hickam de hoofdpersoon is in de film ‘October sky’. Homer heeft een passie voor raketten bouwen maar zijn vader vindt dat maar niks en wil dat Homer net als hij in de mijnen gaat werken.

Maar Homer Hickam is veel meer dan dat: October sky is namelijk gebaseerd op een waargebeurd verhaal, Homer Hickam bestaat echt.

Het vraagt een hoop moed om tegen je vader te zeggen ‘Coal mines are your life, it’s not mine’ en dan vervolgens raketten gaan bouwen.

Homer Hickam is iemand die, zoals Paulo Coelho het noemt, zijn persoonlijke legende vindt en leeft en daarmee de reden van zijn bestaan vervult.  In iedereen schuilt een ‘Homer Hickam’. In de één is ‘Homer Hickam’ in diepe slaap en in de ander is ‘Homer Hickam’ alive and kicking. Maar iedereen heeft een persoonlijke legende, iedereen heeft een reden van bestaan en iedereen heeft een ‘Homer Hickam’ om zijn persoonlijke legende te vinden en te leven.

Hoe vind en leef je jouw persoonlijke legende? Paulo Coelho zegt hierover onder andere het volgende:

In het boek ‘De Alchemist’ van Paulo Coelho komen al deze punten en nog veel meer in een prachtig verhaal  tot uitdrukking.

Enkele van mijn persoonlijke suggesties:

Lees ook:

Vraag en antwoord: wie of wat is Homer Hickam?

Bewaard onder Boeken, Films, Persoonlijk, Schrijven, Vraag en antwoord | 4 Comments

Tags: ,

Volgende pagina →